Berichten

Neutral – Neutral

Eén van mijn favoriete bands sinds de laatste Zweedse verkiezingen is het duo Neutral, en heeft daardoor misschien wat last van overbelichting op deze site. Ik stak mijn enthousiasme over het debuutalbum niet onder stoelen of banken en aanverwante projecten (ik noem Sewer Election & Leda) en de Göteborg subcultuur worden op de voet gevolgd. Van neutrale berichtgeving is allang geen sprake meer, helemaal niet wanneer ik het felbegeerde tweede album mag vasthouden. Kan het titelloze vervolg van Dan Johansson en Sofie Herner de hoge verwachting waarmaken?

Voor wie niet genoeg kan krijgen van het unieke geluid die op het debuutalbum werd gecreëerd is er alvast goed nieuws; de formule is nauwelijks gewijzigd (alleen de trompet ontbreekt) en dus worden we opnieuw geconfronteerd met een ijskoud en afstandelijk genre dat raakvlakken heeft met no wave, gitaarnoise en field recordings. Wat wel direct bij de eerste luisterbeurten opvalt is dat de nummers nog meer ondoordringbaar lijken dan op Grå Våg Gamlestaden. Vormen van herkenning zijn van de prioriteitenlijst geschrapt, waardoor album nummer twee luistert als een collage, gesmeed van in elkaar overvloeiende en geïmproviseerde klanken. Al kan dat gevoel ook liggen aan overvloedig draaien van de eerste plaat.

Desondanks zijn er heus nog wel wat hits te vinden om een verjaardagspartij van een grillig sfeertje te voorzien. Op År dwingt een uiterst onheilspellende en minimalistische baslijn de mondhoeken omlaag, tegelijkertijd proberen orgel en ruis er wanhopig bovenuit te stijgen. Noise- en industrial liefhebbers zullen echter van een softe bedoeling spreken en pas opveren totdat het brommende Gaze voorbij komt. Alsof er veel te langzaam een rol prikkeldraad ritmisch de route aflegt tussen het linker- en rechteroor. Meeslepend, deprimerend en een potentiële floorfiller in hipster bdsm clubs. Het korrelige Utsökt Jävla Tråkma sluit nog het best aan bij de meest opvallende nummers van het debuut (Repa en Jalusie), maar met Ingen Rätt maakt Neutral duidelijk dat ze hier niet met die bedoeling zijn gekomen. Lo-fi doom metal en een oude trage stoomlocomotief die piepend, krakend en dreunend een bergpad omhoog tuft zijn de enige associaties die dit loodzware stuk recht aandoen.

De tegenhanger van het lawaai is nog altijd de zalvende poëzie van Sofie. Dat zolang het Zweedse gedeelte van de talenknobbel nog niet is geactiveerd, want de realistische teksten sluiten prima aan op de muziek. “De lucht is koud en helder wanneer je inademt en warm en benauwd wanneer je uitademt” spreekt wat dat betreft boekdelen, en laat het geografische aspect sterk aanwezig op het eerste album niet geheel verwateren. De gesproken passages zijn zeker niet het enige waarop Neutral vooruit is gegaan. Op Samma horen we zelfs iets wat voor zingen zou kunnen doorgaan.

Om weer terug te komen op de vraag aan het einde van de eerste alinea: ja. Neutral klinkt op de tweede plaat nog steeds hetzelfde, al beperken ze zich niet meer tot één wijk in Göteborg. Neutral gaat voor een globale deconstructie, beginnend bij de eigen sound. Abstracter en doeltreffender dan het debuut doet Zweden hier wederom een gooi naar de beste plaat van het jaar.


Het jaar van Titmachine

Dit wordt het jaar van Titmachine. Vier dames, die volgens intimi elkaar hebben ontmoet na het uitzitten van gevangenisstraffen voor vergrijpen die zij zelf niet hebben gepleegd, performen de meest rauwe oerpunk die je in lange tijd hebt gehoord. De muziek is een vieze slijmerige snotrochel die geheel onverwacht in je gezicht belandt. Fucked-up als je demente tante. Schijt aan alles-attitude. Dito geluidskwaliteit. Klinkt bekend? Het is alsof professor Barabas ons met de teletijdmachine naar 1969 heeft gebracht.

Op de debuut 7inch, lekker makkelijk links/rechts genaamd, spelen de dames op de ene kant met I Wanna Be Your Dog van The Stooges. Het uitgangspunt bij de allereerste release van een gemiddelde punkband is leren spelen op de instrumenten die je ter beschikking hebt. Titmachine weet dit uitermate goed muzikaal te verwoorden. Rommelig gelijk een kraakpand schuurt de gitaar langs je wangen terwijl het keyboard je aan een gehoortest bij de plaatselijke en psychopathische kno-arts onderwerpt. De samenzang van twee gillende meiden doet de rest. Zo had Iggy het nog niet bedacht. Aan de andere kant van de door Meeuw Muzak vorig jaar uitgebrachte single rammelt de band verder met een geluid dat hetzelfde klinkt als wanneer je in een dronken bui iets te enthousiast in je spijkerbed bent gesprongen. Een vieze tempoversnelling en venijnig Duitse teksten doen je de naald opnieuw plaatsen.

We flitsen verder naar 1981. De Neue Deutsche Welle viert hoogtij, althans in Duitsland. Het is ongelooflijk hoeveel slechte muziek daaruit is voortgekomen. Ook op de tweede single zoekt Titmachine de grenzen van de goede smaak op met een primitieve cover van Palais Schaumburg’s Wir Bauen Eine Neue Stadt. Het label Siltbreeze vond het blijkbaar goed genoeg om voor het eerst sinds elf jaar weer een vinyl 7inch uit te brengen. De andere kant van het plaatje, 1989 genaamd, doet alsof de muur nog net niet is gevallen maar de weerstand al wel een kookpunt heeft bereikt. De Koude Oorlog klappert uit je speakers. De zang is in zenuwziek Duits/Engels en de akkoorden braken geluiden uit dat doet denken aan krakende eentonige sonaropnamen van een bultrug. Eigenlijk hoor ik alleen maar de basgitaar en gegil. Heerlijk, wanneer muziek zo ontwapenend klinkt.

Ik voorspel dat het volgende jaartal dat de discografie van Titmachine gaat kenmerken 2009 wordt. Jodee (zingen, bass), Djamilla (gitaargeluiden), Jana (zingen en keyboard) en Pascale (bekkens, voornamelijk) hebben voor zolang de korte singles duren mijn ogen voor punk weer even geopend. Denk aan The Shaggs die in een semilesbische orgie zijn verwikkeld met The Germs, of zoiets. Toch weer die Belinda Carlisle. Mijn kennis van punk is helaas te beperkt om echt sluitende vergelijkingen te maken, maar dat is ook niet belangrijk. Vier dames, no wave. Vagina glorie.