mrbungle

Jaarlijst 2014: The Underground

Ook cassettes, singles en gebrande cd’s verdienen het genoemd te worden. Op mrbungle.nl krijgen ze zelfs een eigen lijst, opdat ze niet over het hoofd gezien worden.

1. Ho. Turner – Systematic/Synergetic/Synchronistic/Syntonized/Sensitized! & The Shrill (cassette)
Een klein gedeelte van de output van de Duitser kunstenaar Ho. Turner (1948-2012) bestond uit 175 cassette opnames met elektronische muziek, gemaakt tussen 1979 en 1987. Hij gebruikte enkel een synthesizer, mono tape recorders en walkmans, en gedurende deze periode werd hij ook nog eens bijna geheel doof. Het label Entr’acte bracht een tweetal compilaties uit op cassette als een soort best-of. Het is een kijkje in de excentrieke wereld van de Duitser die geïnspireerd door onder andere psychedelische drugs, Tibetaanse mystiek, sjamanisme en de moderne consumptiemaatschappij elektronische muziek terugbracht naar de essentie. Een buitengewone tijdreis.

2. Sea Urchin – Solar Hype Dance (cassette)
Korte maar oh zo effectieve cassette van dit Egyptische / Italiaanse duo uit Berlijn. Solar Hype Dance is een kleurrijke collage van abstracte elektronica, mistige dub en gesproken teksten. Ondanks het gevoel van een slaapkamerproductie klinkt het geheel fris en fruitig. Enorm verslavende tape, die vraagt om meer.

3. Control Unit – Burn (cassette)
De muziek van Control Unit is een geweldige combinatie van industrial, post punk en no wave dat wanhopig door de trechter van pop geduwd wordt en ergens blijft steken. De gedempte doch schreeuwerige vocalen zal wel herinneringen oproepen aan andere female-fronted punkacts, maar ook Throbbing Gristle is door de elektronica niet ver weg. En dan hebben we het nog niet over het meeslepende improviserende gitaarwerk gehad, regelmatig een aardige noisemuur optrekkend. Koud, machinaal en deprimerend.

control unit

4. Superskin – Descent (cassette)
De meest hypnotiserende tape van het jaar staat op naam van Andreas Klotz. Onder de naam Superskin maakt hij futuristische DIY-electronica met een hoog dub gehalte en maakt hij van drie kwartier al snel paar uur verdwazing. De acht nummers werken natuurlijk vooral met herhaling, zowel in de Jamaicaanse percussie als in de (er nauwelijks erboven uitstijgende) lo-fi synth- en pianomelodieën. Alleen in het titelnummer lijkt Klotz nog even terug te grijpen naar te traag afgespeelde electro, maar verder wordt het lastig het hoofd helder te houden.

5. France – Electric Zoï (CDR)
De Franse band France is op haar sterkst op een podium, waarbij de uitputtingsslag van draailier-bespeler Yann Gourdon tot volle wasdom komt. Niet zelden verschijnen om die reden registraties van die optredens. Deze cdr, afkomstig van een show in Saint Etienne in maart 2013, mag gerekend worden tot één van de hoogtepunten vanwege de uitstekende opnamekwaliteit en de lengte van meer dan een uur. De droneriffs op de hurly-gurdy zijn even bewegelijk als eentonig en het eenvoudige spel op drums en basgitaar helpen de kracht hiervan uit te vergroten.

6. Forklong Daruplat – Forklong Daruplat (cassette)
Er gaat niets boven een beetje American Primitivism op z’n tijd, en met deze tape op het Belgische Hare Akedod label komen wat dat betreft we volledig aan onze trekken. Zoals ik in dit stuk al schreef, houden de acht nummers op deze tape het midden tussen improvisatie, traditionele folk en wat meer compacte liedjes, allen instrumentaal. Forklong Daruplat is ruw, melancholisch en kan zo aansluiten in het rijtje met de betere artiesten op dat gebied uit België, zoals Ignatz en Urpf Lanze.

7. DSR Lines – Spoel (cassette)
DSR Lines is David Edren, die naast zijn Hare Akedod label ook hele mooie dingen kan met de analoge synthesizer. Een uur lang wanen we ons dankzij retro sci-fi klanken en geestverruimende patronen ergens hoog boven de wolken, waar prachtige live geïmproviseerde melodieën worden afgespeeld. Een zeer fijne en ontspannen trip!

8. Various – Bruismelk 2014 (cassette)
Het jaarlijkse Bruismelk festival van het Ultra Eczema label vond dit jaar plaats in New York met een line-up om van te watertanden. Voor diegenen die er niet bij konden zijn is deze tape een kleine pleister op de wonde. Bruismelk 2014 biedt een werkelijk fantastische selectie van noise, avant-garde, folk en andere experimentele muziek en een aantal favoriete artiesten van dit jaar geeft acte de présence, zoals Samara Lubelski, Miaux en Matt Krefting.

9. Antti Tolvi – Urkupilvi (CDR)
Vorig jaar stond de Fin nog in de top vijf van beste albums, met zijn geïmproviseerde piano album. Hoewel er in de improvisatie en het onafgebroken spel van Pianoketo zeker wel vergelijkingen zijn te trekken met deze CDR, klinkt het eindresultaat toch heel anders. Wat Tolvi hier laat horen zijn meditatieve drones die als lichtstralen een donkere winterdag komen binnen zetten. Een hemelse en zeer ontspannen sfeer is wat Tolvi blijkbaar geen moeite kost, ongeachte de stijl of instrumentatie.

antti tolvi

10. Half High – Calling Nina (cassette)
In een ruimte waar de Australische Secret Service onderzoek deed naar de paranormale krachten van ene Nina Kulagina vielen op mysterieuze wijze twaalf doden, waarna het onderzoek werd stopgezet. Half High, het Australische duo bestaande uit Lucy Cliche en Matthew Hopkins, probeert met deze live opname in diezelfde ruimte de spookachtige sfeer te vangen met duistere, afstandelijke synthdrones, en niet zonder resultaat. De vage stemgeluiden die opduiken dragen nog eens bij aan deze sinistere tape.

11. Matt Krefting – Recitals (CDR)
12. Vibracathedral Orchestra – Rec-Reh 13 (CDR)
13. González & Steenkiste – Dimly Lit (cassette)
14. Good Area – Cubic Zirconia / Bad Karlshafen (7″ single)
15. Hiiragi Fukuda – Seacide (cassette)
16. Sheldon Siegel – Midden (cassette)
17. Sophie Cooper – Our Aquarius (CDR)
18. Razen – Rim Saraband (cassette)
19. Various – Cassette van Antwerpen (cassette)
20. Kraus – Interior Castle (cassette)

1. Peter Jefferies – Electricity
Het tweede solo album van de Nieuw-Zeelander Peter Jefferies vierde dit jaar zijn twintigste verjaardag. Reden voor een feestje en een prachtige heruitgave op dubbel lp, met nummers die nooit eerder op vinyl verschenen. Nog meer dan op zijn debuut toont Jefferies hier zijn talent met enerzijds dreigende pianosongs en anderzijds subtiele melancholieke nummers met cello en gitaar. Maar het is vooral zijn stem die je meesleurt in zijn donkere singer-songwriter wereld; het titelnummer en het boze Just Nothing bijvoorbeeld, staan bij mij altijd garant voor kippenvel. De heruitgave van zijn eerste album eindigde vorig jaar nog op de derde positie trouwens, een teken dat de releases van deze muziekleraar aan alle actualiteit voorbij gaan.

2. Robert Turman – Spirals Of Everlasting Change / Way Down / Three Parts
Halverwege de jaren zeventig dook Turman’s naam voor het eerst op in de industrial scene als de helft van NON (de andere helft was uiteraard Boyd Rice). Maar wat mij betreft was hij op z’n best solo, waar zijn gave en experimenteerdrift niet gehinderd werden door andere ideeën dan zijn eigen. Een mooi voorbeeld is het briljante Way Down uit 1987 waarop dark wave, industrial en minimal synth werd gecombineerd. Een act als Vatican Shadow lijkt opeens behoorlijk overbodig. En zo waren ook de veranderlijke tape loops van Spirals Of Everlasting Change uit 1982 hun tijd ver vooruit. Three Parts was overigens nog niet eerder uitgebracht, maar opgenomen begin jaren negentig met een simpele tape recorder. Dat er drie stukken met orgel-euforie op verschijnen zegt genoeg: Turman was misschien wel een van de beste experimentele artiesten van zijn tijd en deze heruitgaven op vinyl zijn daarom niet minder dan essentieel.

3. Harry Pussy – Harry Pussy
Het debuut van Adris Hoyos en Bill Orcutt was in 1993 een twintig minuten lange middelvinger naar punk, rock, no wave en noise. Het enige waar het duo naar op zoek was in die tijd was de muzikale vertaling van chaos, woede en wanhoop. Met The Dead C en de meest eenvoudige akkoorden van The Ramones in het achterhoofd en een kapotte gitaar en dito versterker als materiaal maakte Harry Pussy van hun debuut één grote zwijnenstal in productie, ritmes en vocalen, en als je je even laat meeslepen van jouw huis ook. Deze heruitgave (slechts zeventig exemplaren) op het label van Orcutt is zeker niet zo omvangrijk als de compilatie One Plus One van twee jaar terug, maar dit ziedende statement en het geboortecertificaat van zijn nog steeds herkenbare gitaarstijl is veel meer waard dan een best of.

4. Laurence Vanay – Galaxies
Jacqueline Thibault had het niet van een vreemde; ze was getrouwd met muzikant en producer Laurent Thibault, wiens naam onder andere op het eerste album van Magma prijkt. Ondertussen was ook haar debuutplaat Galaxies, uitgebracht in 1974 onder het alter ego Laurence Vanay, een veelgezochte zeldzaamheid in de vinylbakken met Franse progrock geworden. Tijd voor een heruitgave dus. Galaxies is het best te omschrijven als progressieve chanson: luchtig, sensueel en spacy met avant-garde keyboard- en gitaarspel, een Hammond orgel en de onvermijdelijke fluit, alsof Brigitte Fontaine een tripje buiten de dampkring maakt. Galaxies is een zeer ontspannen plaat die tegelijkertijd Franse melancholiek dan wel romantiek en typisch psychedelische experimenten uit de jaren zeventig weet te combineren.

5. Fushitsusha meets Peter Brötzmann – Nothing Changes No One Can Change Anything, I Am Ever-Changing Only You Can Change Yourself 
Deze drie cd’s vormen een registratie van een uniek live concert van Fushitsusha met saxofonist Peter Brötzmann, achttien jaar geleden opgenomen in Tokio. In het eerste uur komt de Duitser evenwel niet voor; het is het typische, ingewikkelde geluid van de Japanse band dat het eerste uur domineert, het midden houdend tussen bloedstollende vrije percussie en oorverdovende psychrock, Keiji Haino sturend met zijn dwingende stem. Verderop komt de sax wel in actie, eerst bijna onherkenbaar, later in de overstuurde jam-modus die we hadden kunnen verwachten. Het spel van Brötzmann vormt dan een bizarre symbiose met de onheilspellend lachende en schreeuwende Haino. Na drie uur kun je bijna niet anders dan de conclusie trekken dat deze set er één is geweest waar je mond van open valt. De op het internet rondzwevende bootleg van dit concert had ik overigens al eens gehoord, maar de fantastisch uitgevoerde verpakking heeft hier een grote meerwaarde.

Sun Ra

6. Sun Ra – Church Organ 1948
Weliswaar een bootleg, maar wie maalt daarom als het gaat om één van de eerste opnames van de engel van Saturnus? In een soort kosmische swingstijl bespeelt Sun Ra een kerkorgel, met prachtige melodieën en harmonieën tot gevolg. Tegelijkertijd hebben de composities iets spookachtigs en primitief, mede dankzij de overbelaste en ruwe opnames. Het vinyl hoeven we niet om te draaien; met een minuutje of tien zijn we wel klaar. Desalniettemin is Church Organ 1948 een uitgave met impact, de luisteraar achterlatend met een buitenaardse ervaring.

7. Various – Dunedin Double
Normaal heb ik het niet zo op alle heruitgaven die “speciaal” op Record Store Day verschijnen, maar voor deze dubbele 12″ maak ik graag een uitzondering, zeker nu de aanschaf van het origineel een beetje teveel een aanslag op de portemonnee aan het worden is. In 1982 namen vier bands uit het Nieuw-Zeelandse Dunedin op een 4-track recorder nummers op voor deze compilatie, vier bands die later zouden worden gezien als grondleggers van het typische lo-fi en DIY Dunedin-indiepop-geluid. Present zijn The Chills, Sneaky Feelings, The Stones en The Verlaines. Met deze release haal je niet alleen charmante melodieën, puntige riffs en vaak heerlijke luie vocalen in huis, maar ook een stukje historie van het Flying Nun label.

8. Woorden – Woorden
Bizarre compilatie van vier Nederlandse dichters: Simon Vinkenoog, Bob Lens, Hans Wesseling en Nona. In de tijd (zo eind jaren zestig) dat hevig drugsgebruik nog wel eens wat creatiefs opleverde, stelde het viertal deze lp samen met veelal onnavolgbaar gesproken gedichten in het Nederlands met als begeleiding iets wat we het beste kunnen omschrijven als geïmproviseerde muziek. We horen invloeden uit de freejazz wat betreft de drums, er lijken er noisy collages van tape voorbij te komen, wazige folk, een rituele voorloper van de krautrock en solo’s op harmonica. Het zijn vooral de vocalen die verwarring en humor zaaien, maar tezamen is het helemaal een freakshow die geen gelijke kent. Woorden is na verloop van tijd een heilige graal geworden voor de liefhebber van de betere psychedelische trips, en deze heruitgave (zij het een onofficiële) komt dus als geroepen.

9. The Spies – The Battle Of Bosworth Terrace
The Spies was tot voor kort een band waarvan het bestaan alleen geverifieerd kon worden door diegenen die ze eind jaren zeventig weleens had zien optreden in Wellington. In een doos notabene onder het huis van Alastair Galbraith – een invloedrijk muzikant uit Nieuw-Zeeland – lag schijnbaar nog ergens een tape met opnames van het collectief, dat met gestolen apparatuur een serie nummers en experimenten vastlegde voordat hun spullen door de politie in beslag werden genomen. De opnames kwamen uiteindelijk weer terug bij één van de muzikanten en zodoende verschijnt 35 jaar na dato het eerste en enige album van The Spies. Heerlijke dromerige psychpop met een hoog DIY gehalte en die magische avant-garde trekjes die alleen maar uit dit werelddeel kunnen komen. Een essentieel onderdeel van de muziekhistorie van Nieuw-Zeeland.

10. Alvarius B. – What One Man Can Do With An Acoustic Guitar, Surely Another Can Do With His Hands Around The Neck Of God
Dit album van de Sun City Girls-oprichter Alan Bishop noemde ik al eens in dit jaaroverzicht van de overgebleven leden van de fameuze band. Het materiaal uit de periode 1990-1999 roept sneller herinneringen op aan de hoogtijdagen van de groep dan aan zijn recentere solowerk, of zijn toch wat minder interessante uitspattingen met The Invisible Hands. En dat is de voornaamste reden dat deze lp met de lange titel in dit lijstje staat. Ruwe instrumentale blues zonder concessies, lelijk en riekend naar oud tabak, gemaakt om iedereen direct het harnas in te jagen. En toch schemeren daar de invloeden uit het Midden-Oosten en Azië door, wat van Alvarius B. een meer briljante muzikant maakt dan je op het eerste gehoor zou denken.

11. Jack Ruby – Jack Ruby (vol. 1 & 2)
12. Orphan Fairytale – My Favorite Fairytale
13. Mystic Siva – Mystic Siva
14. Morton Subotnick – Silver Apples Of The Moon
15. Sunroof! – Rock Power
16. Various – Ghostriders In The Sky
17. Gordon Ashworth – S.T.L.A.
18. Lewis – L’Amour
19. Joel Vandroogenbroeck – Biomechanoïd
20. Fennesz – Venice

Jaarlijst 2014: Live

1. Pelt, Eastern Daze Festival, Gent, 15 november 2014
Het Amerikaanse Pelt – toch al één van mijn favoriete bands van de laatste paar jaar – nog eens live zien stond hoog op mijn verlanglijstje. Op het Eastern Daze festival in Gent, waarover ik deze preview typte, werden de hoge verwachtingen meer dan waar gemaakt. Met een indrukwekkende spanningsopbouw en bij vlagen krachtige passages hield Pelt de zaal moeiteloos bij de les met hun akoestische drone-folk uit de Appalachen. Pelt werd op het podium bijgestaan door visuals van nog eens een favoriet, Floris Vanhoof. Een magistraal optreden die mij nog lang zal heugen.

2. Datashock, Incubate Festival, Tilburg, 20 september 2014
Het Duitse hippie-collectief Datashock kwam dit jaar niet alleen met een prachtig album op de proppen, ze zorgde ook nog eens voor een hoogtepunt op de Incubate-zaterdag. In de bovenzaal van Café Dudok kwam er een broeierige set langs gevuld met psychedelische drones en sfeervolle folkmuziek. Het geluid staat behoorlijk hard, zodat het publiek niet kan ontsnappen aan de bezwerende jams met gitaar, viool, elektronica en kleinere folkinstrumenten. De groep lijkt er in ieder geval zelf ook van in trance te geraken, voordat de te korte set wordt afgerond.

3. Toad, Eastern Daze Festival, Gent, 15 november 2014
Gewapend met een draailier, doedelzak en gitaar gaat dit trio op jacht naar een perfecte symbiose van moderne drone muziek en de Franse folktraditie. De Occitaanse instrumenten zorgen voor een authentiek gevoel, de herhaling van akkoorden en intensiteit van het spel zijn er de tegenhanger van. Ook zonder percussie mondde deze show uit tot een ritmisch geraas dat alom verbazing oproep gezien de instrumentatie. De trofee voor Toad werd deze avond een welverdiende meedeinende en door de hallucinerende klanken volledig bedwelmde zaal in Gent. De video van dit optreden is terug te kijken op Youtube.

4. Mainliner, UFO Club, Tokio, 6 februari 2014
Alleen al een voet binnen zetten in deze krappe doch psychedelica-ademende kelder was een hoogtepunt, maar de Japanse noiserock legende Mainliner zorgde er wel voor dat men daardoor niet werd afgeleid. Bassist en zanger Kawabe Taigen (Bo Ningen) laat op furieuze wijze toch wel verrassend melodieuze zanglijnen horen, terwijl gitarist Kawabata (Acid Mothers Temple) nog meer dan op plaat aan het jammen slaat, waarbij de snaren van de gitaar regelmatig het plafond mogen kussen. Het resultaat is een zeer krachtige en bovenal heel erg luide set die men met wijd open ogen en mond gadeslaat.

Mainliner

5. Flower-Corsano Duo, Vooruit, Gent, 16 april 2014
Chris Corsano is misschien wel de meest getalenteerde freestyle-drummer die er op dit moment rondloopt. Zijn bewegingen alleen al zijn een genot om naar te kijken, en hoe hij de dreigende drones en Oosterse melodieën afkomstig van Mick Flower’s (Vibracathedral Orchestra) shahi baaja van percussie voorziet, fascinerend. De twee spelen duidelijk vaker met elkaar, maar dat deed niets af aan het improvisatiegehalte.

6. Sir Richard Bishop, Vooruit, Gent, 16 april 2014
7. Mike & Cara Gangloff, KRAAK Festival, Aalst, 1 maart 2014
8. Antti Tolvi, KRAAK Festival, Aalst, 1 maart 2014
9. Merzbow, Super Deluxe, Tokio, 1 februari 2014
10. Razen, Eastern Daze Festival, Gent, 15 november 2014

Als er een festival is waar je volgende week niet omheen kunt, dan is het wel Eastern Daze, dat 15 november plaatsvindt in Gent. In samenwerking met het kunstencentrum Vooruit presenteert het KRAAK label daar een fabelachtige line-up die een brug moet slaan tussen etnische folktradities en de hedendaagse underground. Normaal gesproken is het februari als ik weer eens in de festivalsferen duik voor een preview van het KRAAK festival, maar voor deze gelegenheid is mrbungle.nl graag een seizoen of wat te vroeg.

Het optreden van de Franse band France op het KRAAK festival in 2011 staat nog steeds in het geheugen en gehoor gegrift. Zodoende is ook ieder project van draailierspeler Yann Gourdon al bij voorbaat interessant. Onder de naam Toad heeft hij een nieuw trio gevormd met Pierre-Vincent Fortunier en Guilhem Lacroux. De drones gespeeld op traditionele Occitaanse instrumenten zullen ondanks dat Toad in het middagprogramma is geplaatst ongetwijfeld een evenzo traditionele moshpit en run naar de merchandise tafel veroorzaken.

Eveneens onderdeel van de middag op het Eastern Daze festival is de uit Lissabon afkomstige gitarist Norberto Lobo. Hij presenteert hier zijn vijfde solo album Fornalha, waarop hij prachtige experimentele akoestische psychedelica laat horen. Zijn muziek heeft een wijds bereik waarin we referenties als Steve Reich, Jim O’Rourke, John Fahey en folk, samba en bossa tegenkomen, en Lobo schroomt niet om alle invloeden te gebruiken. Dan weer zorgen gitaren bespeeld met een strijkstok voor harmonieuze drones, een moment later luisteren we naar een aardig traditioneel warm akoestische nummer. Zijn gecombineerde stijl lijkt gemaakt te zijn voor dit festival.

Aanstaande zaterdag beleven we in Gent tegelijkertijd nog eens een primeur: het geniale album Remote Hologram van het Belgische duo Razen wordt deze dag officieel uitgebracht. Dat de dubbele lp een niet te missen release is, is terug te lezen in het vorige bericht op mrbungle.nl. Live zijn ze net zo goed niet te versmaden; hun akoestische minimalisme op veelal Middeleeuwse instrumenten is op z’n minst zeer fascinerend te noemen.

Het avondprogramma wordt afgetrapt door de Amerikaanse bassist Joshua Abrams. Hij werkte eerder met legendarische figuren als Henry Grimes en Roscoe Mitchell, maar klinken zoals freejazz doet zijn muziek weinig. Abrams heeft zich de laatste tijd toegelegd op Noord- en West-Afrikaanse folkmuziek versmolten met Westerse improvisatie en Arabische muziek. De Natural Information Society, bestaande uit drummer Frank Rosaly en Lisa Alvarado op gong en harmonium, staat Abrams deze avond bij.

Vervolgens mogen we ons verheugen op een toch wel zeldzaam optreden van Pelt op het Europese vasteland. Mijn mening over de beste plaat van 2012Effigy - is nog niet veranderd en diverse solo projecten van enkele leden hebben de band bij mij alleen maar in aanzien doen stijgen. Wederom kunnen we een even prachtig als hypnotiserend samengaan tegemoet zien van traditionele fiddle, banjo, gamelan en wat meer hedendaagse improvisatie-, raga- en minimalistische dronemuziek. Alleen in de voorpret al een hoogtepunt!

Maar de terechte afsluiters van de avond zijn The Master Musicians Of Jajouka. Onder leiding van Bashir Attar brengen deze Marokkaanse Berbers en sufi-trance muzikanten eeuwenoude muziek die van vader op zoon werd doorgegeven ten gehore. Veelgebruikte instrumenten zijn de lira (een traditionele fluit), de rhaita (een soort hobo) en de tebel (een drum gemaakt van geitenhuid). William Burroughs omschreef hun muziek al eens als “4000 jaar oude rock-‘n-roll” en daar is eigenlijk geen spelt tussen te krijgen.

Bekijk nog wat video’s en bestel kaarten voor het Eastern Daze festival op de website van Vooruit.

Voor het Belgische duo Razen wordt dit jaar niet alleen het meest productieve tot nu toe, ze staan ook voor een doorbraak in de hedendaagse minimalistische drone muziek. Zoals de split lp met Sheldon Siegel, enkele tapes en het vorig jaar besproken Rope House Temper nog relatief onder de radar bleven, zo zal de gloednieuwe dubbel lp Remote Hologram van Brecht Ameel en Kim Delcour boven alles in de eigentijdse avant-garde uitsteken, een nieuw ijkpunt vormend voor de moderne deep listening.

Remote Hologram bestaat uit twee delen die elk een lp in beslag nemen. In het eerste deel wordt het tweetal in hun live improvisatie bijgestaan door David Poltrock, wiens naam ook verbonden is aan de studio waar de drie nummers werden opgenomen. Hij bespeelt één van de oudste elektronische instrumenten: de Ondes-Martenot, een soort klavier dat geluidsgolven genereert door te variëren met frequenties in een elektronenbuis. Samengebracht met oeroude instrumenten als de Hindoestaanse santoor, de bombus en schalmei ontstaat er een ruimtelijke verbroedering tussen Middeleeuwse tradities en retro-moderniteit, gekanaliseerd in ethnische psychedelica en bezwerend minimalisme.

In het tweede luik Rust Constellations focust Razen zich op meer uitgedachte composities, die – veelvuldig gebruikmakend van een orgel – meteen doen denken aan enkele muzikale werken van Hermann Nitsch. De aanhoudende rituele klanken verbergen een gewelddadige intensiteit, slechts in toom gehouden door de erfenis van de grootmeesters van weleer. Het weerhoudt de luisteraar er nauwelijks van om in een diepe trance te geraken, enkele scherpe noten en bewegingen ten spijt. Deze tweede lp werd onder andere opgenomen in een kerk met behulp van een vintage calibrator voor trillingen, en met Paul Garriau (ook al aanwezig op het voorgaande Rope House Temper) die de draailier bespeelt.

Op een plaat waar de modulaire synthesizer evenveel aanzien geniet als de barokfluit, hebben de multi-instrumentalisten Ameel en Delcour hun huidige topvorm bereikt. Dit dubbelspel op vinyl is een bijna tachtig minuten durend hoogtepunt van akoestische drone, oprechte improvisatie en esoterische muziek van toen en nu. Remote Hologram verschijnt 15 november op het KRAAK label in een editie van driehonderd exemplaren.

Razen is dit jaar nog live te aanschouwen:
24 oktober – Netwerk, Aalst
15 november – Eastern Daze Festival, Gent
23 november – Oude Kerk, Sint-Agatha-Berchem
5 december – Les Ateliers Claus, Brussel

Het alt.vinyl label pakt serieus uit met de laatste release van de Welshe harpist Rhodri Davies. An Air Swept Clean Of All Distance verschijnt in een gelimiteerde oplage van 250 stuks in een handgemaakte gezeefdrukte hoes met notities van David Toop. Maar het grote nieuws is vooral dat nog eens 250 exemplaren onderdeel zijn van Pedwar, een prachtige handgenummerde boxset met 4 lp’s en veel extra’s, dat volgens het label een definitief retrospectief overzicht biedt van de solo werken van Davies. De box bevat naast het nieuwe album de eerder uitgebrachte Trem, Over Shadows en Wound Response.

Trem uit 2002 was twaalf jaar geleden Davies’ eerste solo album, uitgebracht op cd door het Confront label. Het bevatte opnames van een drietal optredens in Londen, optredens waarbij hij toen al de grenzen van zijn instrument opzocht. Het zijn kille, afstandelijke nummers met harde en korte plukken aan de snaren, vaak in combinatie met effecten en het gebruik van een e-bow. De ongestemde snaren en abrupte aanslagen zorgen vooral voor een moeizame luisterervaring en zal je eerder plaatsen in de experimentele noise en avant-garde minimalisme dan in de easy listening sfeer. Ontsnappen aan de oudbakken reputatie van het instrument is een kunststukje op zich, verder kan ik alleen maar concluderen dat dit een serie indrukwekkende live concerten moet zijn geweest.

Op het album Over Shadows (2007), zijn tweede solo album, gooide Davies het over een andere boeg. In één lang stuk van bijna veertig minuten laat hij de harp resoneren en vibreren tot er een  langgerekte drone ontstaat, dat zeker in het middenstuk de reden moet zijn dat hij later in zijn carrière composities van de minimalistische synthesizer pionier Éliane Radigue mocht spelen. Het grote verschil is de bewegelijkheid; Davies lijkt zijn geduld niet te kunnen bewaren waardoor er veel meer warme melodieën komen bovendrijven en zodoende aan een te meditatieve sfeer ontsnapt. Wederom een sterk staaltje van Davies de harp te laten klinken zoals niemand dat verwacht.

Over Wound Response wil ik hier niet teveel kwijt; over dit verwoestende album schreef ik immers twee jaar geleden al eens een recensie. Meteen naar het nieuwe An Air Swept Clean Of All Distance dus, een album waarop Rhodri Davies qua techniek diep in de historie en afkomst van de harp duikt. De veertien nummers halen invloeden naar boven uit – zoals David Toop aanduidt in zijn verhalende essay – Afrikaanse landen als Congo, Mali en Guinee, maar ook aloude speelwijzen uit wat ooit Mesopotamië is geweest.

De focus ligt op rudimentair spel, vlotte vingerbewegingen en improvisatie; elementen die ook al op Wound Response aanwezig waren, doch toen minder goed hoorbaar door alle distortion. Ditmaal is het geluid subtieler, al is het hak-op-de-tak werk zeker geen aanbeveling voor liefhebbers van klassieke harpisten. Opnieuw lijkt Davies gehaast met snel op en neer gaande noten en arpeggios, chaotische ritmes en een ruwe behandeling van de snaren. Toch is op deze gewaagde methode geen kritiek te leveren, want Davies beheerst zijn instrument als geen ander.

Hoewel An Air Swept Clean Of All Distance misschien wel het eerste solo album van Rhodri Davies is waarin daadwerkelijk een harp in is te herkennen, maakt zijn gedurfde benadering hem nog steeds één van de meest bewonderenswaardige artiesten die puur en alleen dit instrument gebruiken. Een uitstekende reden voor de experimentele muziekliefhebber de mooie box Pedwar is huis te halen. De vinyl boxset en het nieuwe album apart zijn vanaf eind oktober verkrijgbaar via alt.vinyl.

Zweden staat nog op mijn verlanglijstje als het gaat om visiteren; er een oordeel over vellen vanuit mijn luie stoel in Nederland zou om die reden niet veel waarde hebben. Toch kan ik mij de laatste tijd een aardig beeld vormen bij een bepaalde wijk in Göteborg, genaamd Gamlestaden (letterlijk: oude stad). Een gedeelte van de stad die gekenmerkt wordt door oude fabrieken (SKF) en eindeloze appartementencomplexen, gesplitst door de Artillerigatan. Het uit dezelfde stad afkomstige duo Neutral gebruikt daarvoor niet veel woorden, maar hun debuutplaat spreekt boekdelen.

Neutral is begin dit jaar opgericht door Sofie Herner en Dan Johansson, een tweetal dat zich met Källarbarnen, Sewer Election, Ättestupa en diverse andere acts reeds hardnekkig heeft gevestigd in de underground van Göteborg. Graven in hun eerdere discografieën leert dat ze een voorliefde hebben voor gitaarnoise, elektronica, drone en duistere, depressieve soundscapes die je zo in de schappen kunt schuiven naast black metal en Cold Meat Industry. Op Grå Våg Gamlestaden lijkt dit alles perfect samen te komen.

De plaat begint in ieder geval zonder waarschuwing met een gehoorbeschadigende noise uitbarsting, wellicht om bij de luisteraars alvast het kaf van de koren te scheiden. Afzwakkend halverwege, wordt er uiteindelijk in Erbjudanden alleen nog maar fluisterend gesproken. Toch is dit nauwelijks een voorbode voor wat komen gaat; de tien nummers zijn waarschijnlijk net zo gevarieerd als het volk dat door de Gamlestaden schuimt.

Neutral schermt namelijk ook met ijskoude no wave, minimalistische tape experimenten, krakende field recordings en melancholische synthesizers. Ook zouden we in twee nummers nog een trompet moeten horen, maar die is nauwelijks als zodanig herkenbaar. Windstoten door een roestige buis is wat ervan overblijft. De nummers die nog ergens lijken op iets met een kop en een staart – Repa en Jalusie – halen stoïcijns vervormde rock van stal, de schroevendraaier stevig tegen de snaren aangedrukt. Het klinkt als de droevige acceptatie van de onvermijdelijke aftakeling.

Hoewel Herner zuinig is met haar gesproken woord-passages, draagt het zeer zeker bij aan de beeldvorming van Gamlestaden. Op semi-poëtische wijze wordt met zachte stem de keiharde realiteit verkondigd, in de moedertaal. Over grijze luchten, vervuilde longen, gebroken glas, vervallen huizen en vergeten parken; Göteborg is niet per se de havenstad met bewonderenswaardige architectuur en gastronomie om van te watertanden. Wat dat betreft is deze plaat een behoorlijk anti-urban statement richting de tweede gemeente van Zweden.

Grå Våg Gamlestaden is een plaat als een verloederd kraakpand: vuil, vijandig en te betreden op eigen risico. Een oprechte getuigenis van de donkere kant van een stad en haar inwoners. Het album is uitgebracht door Omlott – een label in het leven geroepen door de platenwinkel Musiclovers Records in Göteborg –  op vinyl (tweehonderd exemplaren) en op cassette (honderd exemplaren). Enige haast is dus geboden wil je het debuutalbum van het jaar in huis halen.

Met de release van Tape Your Skin van Pauwel de Buck kwam er helaas een einde aan het Gentse label Smeltkop, dat onder andere één van mijn favoriete Belgische bands van dit moment – Maan – voor het eerst onder de aandacht bracht middels een cassette. Veel reden om te treuren is er echter niet, omdat oprichter Mathieu Serruys samen met Joris Verdoodt een nieuw label is begonnen: B.A.A.D.M. Ze focussen onder andere op thema-gebaseerde uitgaven van artiesten in de elektronische en experimentele muziek. Niet geheel toevallig is het de debuutplaat van diezelfde Mathieu Serruys dat nummer 001 meekrijgt.

Serruys is grafisch designer en liet naast de hoesjes voor zijn label Smeltkop al een herkenbare stijl zien op enkele posters en brochures. Dat hij zich laat inspireren door beeld is daarom niet heel vreemd. De titel van zijn eerste album verwijst naar de invloedrijke Franse cineaste, journaliste en criticus, die eind jaren twintig van de vorige eeuw indruk maakte met impressionistische en surrealistische stijl. Dat vertalen naar muziek moet een uitdaging zijn voor de artiest; tegelijkertijd is de persoonlijke zienswijze zeer interessant voor de luisteraar.

Hoewel elektronische muziek haaks lijkt te staan op het tijdperk waarin de film La Coquille et le Clergyman werd gemaakt, zorgt het gebruik van tape, vintage synthesizers en een analoog geluid voor meer overeenkomsten dan je in de eerste instantie zou denken. De korrelige ambient die daar uit voorkomt, mag bovendien gerust filmisch genoemd worden. Allicht is het een te vaak gebruikte term, doch duidt het de kalme bewegingen en de melancholieke klanken het beste aan. Een nummer als Heavenly Lagoons kan zo op een oud Boards Of Canada-album bijvoorbeeld, terwijl Extremely Bright Views Pt.1 & Pt. 2 wel wat weg heeft van de modulaire meesters uit de jaren zeventig.

On Germaine Dulac is een magnifiek avant-garde album geworden dat perfect past in het kader van het gloednieuwe label: artiesten die met hun muziek meer kunnen dan alleen een luisterervaring creëren, maar daar vooral ook beelden en affect bij weet op te roepen. En ondanks de associatie met de Franse filmmaakster bestaat deze plaat uit heel wat meer kleuren dan alleen zwart en wit.

De lp On Germaine Dulac wordt aanstaande zaterdag 20 september gepresenteerd in het HISK Café in Gent, met een liveshow van Mathieu Serruys. Daarbuiten kun je één van de driehonderd exemplaren van het zwarte vinyl bemachtigen bij B.A.A.D.M.

In 2003 richtte Eric Isaacson samen met Warren Hill de platenzaak Mississippi Records op, in Portland, Oregon. Het groeide uit tot één van de meest productieve platenlabels van Amerika als het aankomt op het heruitgeven van obscure, lang vergeten of niet meer verkrijgbare albums en artiesten. Ik noem even tussen neus en lippen door legendarische namen als Pandit Pran Nath, Dead Moon, The Ex, Abner Jay, Michael Hurley, Bruce Haack en Kesarbai Kerkar. Een bijzondere prestatie, en dat terwijl het label – zeker in de beginjaren – geen cent uitgaf aan promotie. Sinds vorig jaar hebben ze een website, om je daarvan een idee te geven.

Toch kan het natuurlijk geen kwaad de filosofie van Mississippi Records verder te verspreiden. Eric Isaacson heeft daarvoor een uitgebreide route door Europa uitgestippeld, samen met drie artiesten die muziek uitbrachten op het label: Marisa Anderson, Lori Goldston en Dragging An Ox Through Water. Naast optredens van deze drie solisten, zal Isaacson door middel van film, lezing en diashow de bezoeker een wervelende geschiedenisles voorschotelen: een “cosmic and earthly history of recorded music”, gezien vanaf de geboorte van de eerste ster in het universum tot en met de jaren tachtig, de blik gericht op Noord-Amerika.

Wie het cd boekje van Nirvana’s MTV Unplugged In New York weleens heeft bestudeerd, zou de naam Lori Goldston bekend kunnen voorkomen. De uit Seattle afkomstige celliste loopt al een tijdje mee en op haar curriculum vitae prijken inmiddels samenwerkingen met onder andere David Byrne, Secret Chiefs 3 en Earth (het Angels Of Darkness tweeluik). Helemaal solo is ze echter nog maar aan het begin van haar carrière, getuige Creekside: Cello Solo, dat eerder dit jaar uitkwam bij Mississippi. De klassiek getrainde Goldston weet met enkel haar dierbare instrument een serie prachtig bewegelijke instrumentale stukken te produceren. Hoewel behoorlijk traditioneel – uitermate passend voor het label – zijn de composities geraffineerd en voorzien van een vol, helder geluid. Het is welhaast onmogelijk dat de warme melancholische klanken van Goldsto je onberoerd laten.

Dragging An Ox Through Water is het alter ego van Brian Mumford, net als Mississippi Records afkomstig uit Portland. Mumford heeft een voorliefde voor versleten akoestische gitaren en zelfgemaakte elektronische effecten, wat al snel de benaming “Drone Americana” voor zijn muziek opleverde. Op zijn laatste Mississippi album, Panic Sentry, blijven invloeden uit de moderne tijd evenwel beperkt tot wat echo’s, gezoem en gebliep op de achtergrond. Dragging An Ox Through Water is daarom een artiest die – alleen luisterend naar het gitaarwerk en zang – als conventioneel kan worden gezien, maar anderzijds verfrissend en vernieuwend bezig is. Zonder meer een aanwinst voor Mississippi en de Europese podia, dus.

Marisa Anderson is misschien wel de meest bekende van de drie. Haar album The Golden Hour eindigde in 2011 nog op nummer tien in mrbungle’s jaarlijkse opsomming van beste albums. Daarna verscheen nog het uitstekende Mercury en nog niet zo lang geleden Traditional And Public Domain Songs, waarbij de titel al veel zegt over de muziek. Ze wisselt in de genres blues en folk gemakkelijk van lichte improvisatie naar zware psychedelische stukken, van akoestisch naar elektrisch en van rauwe deltablues naar complexe fingerpicking composities. Haar gevoel voor melodie in haar instrumentale nummers zorgt ervoor dat de muziek van Anderson je niet loslaat.

Deze tour biedt ongetwijfeld een fascinerende kijk in de keuken van Mississippi Records en een unieke kennismaking met het label en enkele daaraan verwante artiesten. Op vier data in september en oktober kun je deze bijzondere gebeurtenis aanschouwen in Nederland en België:

16 september: Rotterdam, De Player
25 september: Amsterdam, OCCII
2 oktober: Brussel, AB
3 oktober: Nijmegen, Extrapool

De reputatie van de uit de Bay State afkomstige Matt Krefting snelt hem vooruit, getuige de aandacht voor zijn laatste twee lp’s en zijn recente aanwezigheid in Europa, waar hij onder andere Antwerpen aandeed. Ook bij mij is er sinds het geweldige High Hopes op Bill Nace‘s label Open Mouth een aardige addictie ontstaan voor het solowerk van de Amerikaan, nadat hij het eerder in bands als Son Of Earth had geprobeerd.

Lymph Est kenmerkt zich net als zijn andere recente uitgaven door een ongezonde fascinatie voor tapes en loops, zodat bijna als vanzelf de stickers lo-fi en nostalgie op de albumhoes kunnen worden geplakt. Maar het zou te makkelijk zijn om het hierbij te laten, en bovendien de net zo grillige als inventieve composities van de muzikant te weinig eer aan doen.

Cassettes zijn voor Matt Krefting de belangrijkste instrumenten. Door ze in herhaling te plaatsen en te variëren met diverse opnames ontstaan bijzondere texturen en intieme drones. Matt Krefting heeft daarnaast net als labelgenoot Jason Lescalleet (die dit album verder afwerkte) een uitzonderlijk talent voor het muzikaal vertalen van verval. Of het nu oude samples van een piano, doedelzak, of een blaasinstrument is, uiteindelijk kwijnen ze eenzaam weg in Krefting’s sombere minimalisme en heimwee gevoelens. Willekeurige cuts uit tv-programma’s en radio, krakende en ritselende geluiden in de microfoon en korrelige ambient lijken daar lukraak omheen geconstrueerd, dusdanig dat er geenszins een chaotisch geluid ontstaat. Lymph Est is eerder het tegenovergestelde: een zeer ruimtelijk album dat luistert alsof de tijd vertraagd, beelden van vroeger oproept en tegelijkertijd een prettig gevoel van zinsbetovering en wazigheid geeft.

Dit prachtige persoonlijk document en beste werk tot nu toe van Matt Krefting is verschenen op het Kye label van Graham Lambkin (o.a. voormalig The Shadow Ring) in een editie van vierhonderd exemplaren. Liefhebbers van de Disintegration Loops, field-recordings, drones, muziek concrète, minimalisme en misschien zelfs The Caretaker doen er goed aan Lymph Est eens aandacht te geven.

In het bericht vorige week op mrbungle.nl ging het al over Portugal, vandaag doen we dat nog eens dunnetjes over. Het is dan ook een land dat bij uitstek past bij een ontspannen zomerstemming met zijn aangename temperaturen, lage leeftempo en kleurrijke taferelen. Zouden we dit jaar aan hetzelfde gevoel een album moeten hangen, dat is dat zeer waarschijnlijk de samenwerking tussen Steve Gunn en Mike Cooper, het elfde deel in de FRKWYS serie van het RVNG Intl. label.

Hoewel de vaart in het uitgeven van deze FRKWYS serie de laatste tijd aanzienlijk lager ligt dan in de beginperiode, heeft het concept – waarin verschillende generaties muzikanten aan elkaar worden gekoppeld – vandaag de dag niets aan kracht ingeboet. Sterker nog, sinds dat deel negen (recensie hier) in Jamaica werd opgenomen, heeft het steeds meer een mondiaal karakter gekregen. FRKWYS is daardoor niet alleen meer een combinatie van oud & nieuw, maar is ook een mengelmoes van culturen geworden. Op deel elf proberen twee iconen uit de gitaarimprovisatie – één relevant in het heden, één in het verleden én in het heden – de sfeer van Portugese traditie te vangen op Cantos de Lisboa.

Mike Cooper en Steve Gunn gaan van start met daar waar ze goed in zijn: eigenzinnig gepluk aan de snaren van de akoestisch gitaar in een geïmproviseerde mix van folk en blues. Het lijkt ze daarnaast geen enkele moeite te kosten om op Saudade Do Santos-o-Vehlo de melancholiek van de Fado in hun muziek op te nemen. In het daaropvolgende Pena Panorama tilt de cello van Helena Espvall, samen met Gunn’s neerslachtige zang, deze emotie nog eens naar een hoger niveau. Voor de liefhebbers van vooral het oudere werk van Cooper, al actief als muzikant sinds eind jaren zestig, is er onder andere het nummer Pony Blues: deze tamelijk opzwepende bewerking van het Charley Patton-nummer mag je gerust kwalificeren als onvervalste countryblues, al zorgen drones op de achtergrond voor een onorthodox randje.

Het bloed kruipt echter waar het niet gaan kan, en de twee heren kunnen hun liefde voor experiment niet lang verbergen. Mike Cooper laat weliswaar zijn befaamde field recordings en Hawaïaanse melodieën achterwege, maar Song For Charlie kun je met zijn langgerekte gongklanken en krakende elektronica geen blues meer noemen. Ook op Lampedusa 2013 worden de gitaarsnaren onrustig overstemd met effecten die weinig met traditionele folkmuziek van doen hebben. Toch weet het duo de mellow sfeer en de visuele uitwerking ervan vast te houden. Je kunt je inderdaad afvragen wat dit nog met Portugal te maken heeft; feit blijft dat in dit land Steve Gunn en Mike Cooper elkaar als muzikale zielsverwanten helemaal hebben gevonden.

Een paar jaar geleden was ik zelf in Portugal. Met dit album zoemend in mijn achterhoofd krijg ik spontaan zin om daar weer naar terug te keren. Al is het met de huidige zomer en Cantos de Lisboa op de draaitafel ook geen enkel probleem je in eigen land in het Middeleeuwse Alfama te wanen, waar het levenslied weerklinkt in het doolhof van smalle straatjes.

Meer Steve Gunn op mrbungle.nl:
Jaarlijst 2013: #3
Gunn-Truscinski Duo – Ocean Parkway

Meer Mike Cooper op mrbungle.nl:
Jaarlijst 2013: #4

Niels Latomme schuimt al een tijdje rond in de Belgische muziekwereld. Na eerst bij Netwerk – het centrum voor hedendaagse kunst in Aalst – werkzaam te zijn geweest nam hij nog niet zo lang geleden het stokje over als verantwoordelijke voor het door mij altijd maar bejubelde KRAAK label. Onderdeel van zijn frisse wind is onder andere de radioshow De Neus Van God op Radio Panik, dat iedere keer weer een onorthodoxe selectie biedt van muziek van nu en vroeger, interviews en hilarisch interessante gesprekken. Ik heb inmiddels ook al wat cassettes van Niels’ eigen label Beyt Al Tapes in de kast staan, een naam waaronder hij ook optredens organiseert en zijn eigen muziek uitbrengt. Het wordt dus zo onderhand tijd dat er op mrbungle.nl eens aandacht wordt besteed aan zijn werk.

(Foto: Mark Rietveld)

Het recente Desenrascar is zover ik weet het eerste wapenfeit van Beyt Al Tapes dat op een ander label uit komt. Pauwel de Buck – nog al zo’n muzikant uit België die we in de gaten moeten blijven houden – heeft met deze tape de eerste release van zijn label Meat Based Leftovers in handen. Het verhaal erachter is dat Beyt Al gedurende in trip in het relaxte Portugal – waar hij deze opnames maakte – terugkeerde tot een  bewustzijn als dat van een kind; een staat van vrijheid als ook die van nutteloosheid. Alle gedachten blijven onbestemd, zoals hij in de notities die bij deze tape worden geleverd beschrijft.

Al snel wordt duidelijk dat dit geen cassette is waarvan er dertien in een dozijn gaan. Met een niet zelden verhoogd stemmetje horen we verknipte teksten, bizarre poëzie dat als puzzelstukjes uiteen ligt. Op verontrustende en getroebleerde wijze geven de opduikende woorden en halve zinnen een gevoel van onbalans, en toch weten gemanipuleerde field recordings en lo-fi tape collages de ogenschijnlijk scherpe bochten die er genomen worden een ontspannen natuurlijke draai te geven. Gebiologeerd door het gezegde en de zonderlinge geluiden waarmee het gepaard gaat, blijf ik een half uur aan het cassettedeck gekluisterd.

Desenrascar biedt een kijkje in de excentrieke gedachtenwereld van de maker, en is daarmee wellicht een zeer persoonlijk document. Toch blijkt maar weer eens dat juist dit soort zeer individuele uitgaven mij het meest kunnen bekoren. Het is immers uniek, bijzonder en op een bepaalde manier openhartig. De vlezige restjes van Beyt Al Tapes zijn daarom alleszins voedzaam. Hij bewijst hiermee wederom zijn creativiteit en doet mij meteen uitkijken naar de volgende release, een split tape tussen Beyt Al en Simon Marius van Maan!

Ik begin maar eens met een quote uit bericht een tijdje terug (er is immers niets mis met recyclen): Ultra Eczema is het inmiddels vijftien jaar jonge label van Dennis Tyfus, waarop zonder uitzondering bijzondere muziek het levenslicht ziet, vaak van artiesten uit de bruisende creatieve scene van Antwerpen. De uitgebreide catalogus bevat onder andere magazines, poeziëvoordrachten op vinyl, lp’s met titels als Mag Ik Eens Even in Uw Broek Pissen, Dreaming Of Being A Tampon en I Hate Music!!!!!!!!, t-shirts, bierglazen, een tattoo en een zaalvoetbalteam. Het eveneens door Ultra Eczema georganiseerde jaarlijkse festival Bruismelk in New York is net achter de rug, een ernstig teken dat de tentakels van Dennis Tyfus verder reiken dan alleen België. Drie recente platen van het label vonden hun weg naar huize mrbungle.nl, en daar wil ik natuurlijk wat over kwijt.

Nummer 163 op het label is Samara Lubelksi’s String Cycle. Wanneer we alle albums bij elkaar moeten gaan zoeken waarop de Amerikaanse violiste haar kunsten vertoond, zijn we nog wel even bezig (ze speelde onder andere met MV & EE en met Thurston Moore onder de naam Chelsea Light Moving). Toch is dit pas haar tweede solo plaat waarop ze exclusief haar instrument gebruikt, de eigenlijke opvolger van In The Valley uit 2005. Songstructuren van albums als haar laatste Wavelenght gaan overboord; in plaats daarvan horen we een ongrijpbaar, abstract en vooral experimenteel geluid. Met behulp van minimale effecten gaat ze onbevreesd op zoek naar nieuwe klanken die uit de viool zijn te halen. Dat klinkt ruw, soms wel eens zeurderig, maar ook tranquil en bovenal zeer avontuurlijk. Dat ik deze onvergelijkbare plaat in de armen heb gesloten, daar mag geen twijfel over bestaan.

Datzelfde heb ik met de muziek van Mia Prce, alias Miaux. De lieflijke eenvoud waarmee ze haar keyboard bespeelt, de melancholische casiomelodieën met een hang naar nostalgie, de ultieme puurheid als van een kind die nog niet bevuild is met invloeden van buitenaf; er zijn genoeg redenen om Dive boven alle andere platen dit jaar te plaatsen. Haar intuïtie leidt de luisteraar langs zweverige klanken, dermate ontspannen dat ze zo uit de losse pols lijken te komen. Opvallende nummers die mij enigszins uit de droom halen zijn het bijna orkestrale Rêverie Parallèle en het naar een sciencefiction-soundtrack neigende Neon Glow. Dive is overigens pas het debuutalbum van Miaux, nadat eerder een paar singles mij al hadden betoverd. 

Een plaat van Ignatz recenseren is een gebeurtenis die ieder jaar weer lijkt terug te komen, neem me niets kwalijk als ik daarom in herhaling val. Er is echter wel wat veranderd bij het alter ego van Bram Devens, getuige ook de toevoeging “& De Stervende Honden” aan de artiestennaam van Ultra Eczema #169. De twee trouwe huisdieren waarmee Ignatz het afgelopen jaar zijn liveshows van bandallures voorzag, zijn drummer Erik Heestermans (Sheldon Siegel) en bassist Tommy Denys (Sylvester Anfang II), en dat succes is doorgetrokken op de plaat Teenage Boys.

De gang naar elektrisch zorgt voor een duidelijkere focus op de gitaar, terwijl de drums en bas daarnaast de muziek – in vergelijking met ouder werk – meer richting een songstructuur duwen. Erg kan ik dat niet vinden; I Gotta Pee en I Need A Good Night’s Sleep zijn ijzersterk in het overbrengen van energie en speelvreugde. Gelukkig wordt het huilerige en meeslepende dat de blues zo vaak kenmerkt (en Ignatz’ eerdere werk vormt hierop geen uitzondering), niet vergeten. Het mooiste voorbeeld hiervan is Japan Is Romantic; een jankende gitaar in slow motion, een onverstaanbare klaagstem en een aangenaam lusteloze ritmesectie hullen zich bijna een kwartier lang in een ondoorzichtige wolk van subtiele echo’s, zware melancholie en improvisatie. Het beste nummer van de plaat, misschien wel van zijn carrière laat horen dat je met een andere insteek kunt verrassen doch ook je eigen typische geluid kunt behouden.

Nadat drummer Charles Gocher in 2007 overleed, kwam er een einde aan een ruim kwart eeuw Sun City Girls. De twee overgebleven leden van de exotische band, de gebroeders Alan en Richard Bishop, zijn echter tot vandaag de dag actief gebleven in de muziekwereld. Eerstgenoemde schopte het met zijn Baroque Primitiva nog tot nummer drie in mijn jaarlijst van 2011 (waar dat wellicht nummer één had moeten zijn) en hij is medeoprichter van het Sublime Frequencies label, gespecialiseerd in esoterische wereldmuziek. Vorig jaar schreef ik nog over zijn Egyptische band, The Invisible Hands. Richard Bishop sloeg zichzelf tot ridder en treedt als artiest meer in de spotlights, met een tiental solo releases sindsdien. Ook is hij actief in de “supergroep” Rangda. Dit voorjaar is het feest voor de liefhebbers van hun muziek. Niet alleen liet Sir Richard Bishop zijn gezicht zien op podia in Europa (oude klassiekers van Sun City Girls live niet schuwend), er verscheen op Records Store Day een split release van de broers en daarnaast van beide heren solo albums.

If You Don’t Like It… DON’T is de titel van de lp met op iedere zijde een andere Bishop. Het duidt direct hun al dan niet geveinsde onverschillige houding aan, vaak ook kenmerkend voor de muziek. Zeker bij Alvarius B, het alter ego van Alan; zijn bruuske speelstijl is alles behalve mooi en zijn techniek niet bepaald verfijnd. De negen korte instrumentale uitbarstingen zijn bijna aanstotelijk ruw, woest ritmische slagen makend als een gefrustreerde bluesheld die zijn gitaar maar niet gestemd krijgt. Toch, een nummer als Dwarf Awareness is dan weer behoorlijk zachtmoedig en laat zijn talent voor mooie melodieën duidelijk horen. Kant B met Sir Richard Bishop is minder agressief, focussend op warme akkoorden en elegante toonladders, zich manoeuvrerend tussen John Fahey-achtige folkblues, Oosterse muziek en spirituele ragas. Alle tracks op deze lp zijn overigens kakelvers, opgenomen eind 2013.

Dat laatste kunnen we niet zeggen van het album What One Man Can Do with an Acoustic Guitar, Surely Another Can Do with His Hands Around the Neck of God. Met deze mond vol haalt Alvarius B. materiaal uit de periode 1990-1999 van stal, prime time voor de Sun City Girls. De zestien “songs about strangling people” laten verwrongen en ongefilterde, doch zeker niet wereldvreemde blues horen, rechtstreeks opgenomen op cassette. Voor schoonheid of subtiliteit moet je ver langs het onrustige lo-fi getokkel en gepluk heen kunnen kijken, maar zijn methode levert wel een unieke sound op. Hoewel ik zijn sarcastische gebral wel enigszins mis (alles is instrumentaal), vormt deze lp samen met Fuck You And The Horse You Rode On van vorig jaar een mooi retrospectief overzicht van de Alan Bishop in vroeger tijden. De afsluiter Nasty Plumage verscheen overigens al eens op het eerbetoon aan Jack Rose.

Het is evident dat zijn broer Richard de gitarist was van de Sun City Girls, toen al spelend met een eclectische stijl die hij solo verder heeft uitgebouwd. Hij weet in compositie en complexiteit grote klasse te tonen en Solo Acoustic Vol. 8, uit de prachtige serie van Vin Du Select Qualitite, is daarop geen uitzondering. De door allerhande exotica geïnfecteerde Amerikaanse folk krijgt een hierop wederom een Oosters tintje mee. Het in drie stukken opgedeelde Hypostasis biedt misschien weinig verrassingen, maar behoort desalniettemin tot zijn beste werken.

Sir Richard Bishop kwam rond Record Store Day ook nog met een andere release op de proppen: de 10” Road To Siam op het Duitse label Unrock. Zoals de naam al aanduidt, gaat hij op deze korte EP op reis naar Thailand langs de Mekong, de rivier waarna het eerste nummer is vernoemd. Hij neemt hierop elf minuten lang een traditioneel Thais instrument ter hand, de phin, en bespeelt deze soort banjo zonder akkoorden, resulterend in melodieus gepluk aan de snaren. De drie nummers op de andere zijde verschenen eerder vorig jaar op enkel digitaal uitgebrachte albums, en passen wellicht in eenzelfde vat: die van Aziatisch geïnspireerde virtuoze folkmuziek op de zessnarige akoestische gitaar.

Overdaad schaadt weer eens niet, en dat deed het nooit eigenlijk bij de Sun City Girls. De heren Bishop houden de erfenis meer dan ooit in leven.

Het was alweer een tijdje geleden dat ik Mittland Och Leo – het stelletje Joke Leonare en Milan Warmoeskerken – het leukste muzikale duo van Antwerpen noemde. Afgezien van een nummer op de Cassette van Antwerpen compilatie hebben we alweer drie jaar niet veel meer gehoord van het tweetal. Zou het misschien komen omdat Milan bezig was met spelen in bands als Flying Horseman, Condor Gruppe, Blackie & The Oohoos, Tone Zones, Beach, onder de naam Milan W. en met zijn nieuwste project Crumar Young?

Van gebrek aan creativiteit kun je Milan W. in ieder geval niet betichten, zijn naam opduikend bij zoveel bands. Het is echter geen kwaliteit verdelen. Hij lijkt net zo makkelijk de gitaar ter hand te nemen als de drums, of in dit geval een Crumar vintage analoge synthesizer, waar natuurlijk ook de naam van dit project naar verwijst. Al dan niet aangekleed met een elektrische bas en een drumcomputer maakt Crumar Young met een 10” EP genaamd Daily’s zijn debuut.

Enige Suicide-invloeden zijn hem niet vreemd: de verleidelijke eenvoud, de romantiek en het drama die Alan Vega en Martin Rev in de jaren zeventig op ons loslieten zijn duidelijk terug te horen. Maar ook het relaxte dansgevoel van een vroege Washed Out en de speelsheid van natuurlijk Mittland Och Leo komen terug in de zes nummers die deze EP rijk is. Nog eens een zeer prettige referentie is Hailu Mergia & His Classical Instrument, een plaat die hij onder andere noemt in zijn interview in de laatste Gonzo (circus). Daily’s combineert melancholie en een hoop spelplezier. Powermelancholia noemen ze dat.

Daily’s start met orgelklanken en lome beats, maar weet al snel naar een euforisch moment toe te werken. Net als op Big Choice en Cindy Supermarket trouwens. World Communication is het meest meeslepende nummer op de plaat, aan het begin van kant B: heerlijke warme toetsen blijven hangen op ritmes van de oude school. Sowieso lijkt de plaat naar het einde toe zich meer toe te leggen op nostalgische electro, de nagenoeg beatloze en bijna spookachtige afsluiter Palm Café daar buiten gelaten. In deze minimale opstelling qua instrumenten is het toch een knap gegeven dat er voldoende afwisseling is te horen. De gehele plaat is overigens instrumentaal, wat variëren nog gemakkelijker maakt: de sfeer op de dansvloer opvijzelen is een kwestie van de pitch subtiel verhogen.

Daily’s is uitgebracht bij het in januari door Joke Leonare & Jozefien Gruyaert opgerichte JJ Funhouse. Dicht bij huis dus, en die liefde is ook aan de verpakking van de 10” te merken. Het is in ieder geval een label die de komende tijd nauwlettend in de gaten wordt gehouden op de radar van mrbungle.nl, want ze hebben al aangekondigd dat de volgende release de heuse debuut lp van Mittland Och Leo gaat worden. Tot die tijd gaan we ons uitstekend vermaken met C. Young.