Zeeland popt

Op het moment dat ik me bedenk wat niet-Zeeuwen wel niet van de Zeeuwse popmuziek moeten denken, slaat het aeschynanthus me op de kaken. Bløf beloofde een rockplaat (niet dat ik daarop zit te wachten), maar de nieuwe plaat April is gewoon weer diezelfde herkauwde Sky Radio rommel waar hopelijk iedereen met een muzieksmaak zich razendsnel van distantieert. Nee dan Racoon. De muziek die de band maakt is net zo grijs als de vacht van het dier waarna het is vernoemd. In plaats van Neerlands trots gaat de band steeds meer op Duitsland’s trots lijken, The Scorpions. Melodieuze rock, alleen geschikt voor doven en hardhorenden.

Yes You Did was lange tijd de Zeeuwse band die je in elke aftands stinkend hol die men durfde te bestempelen als een kroeg, zag spelen. Groots dachten de bandleden wel. In een interview antwoord één van de muzikanten op de vraag “toekomstbeeld van de band” met de woorden “ja veel – top op de pops”. Logisch natuurlijk wanneer de invloeden voortkomen uit “oude metal , de eerste metal die nu een beetje rock genoemd word – het gaat meer om de melodieuze metal.” Gelukkig heeft de zanger nog meer noten op zijn zang: “ik werk in het dagelijkse leven bij de Kijkshop in het magazijn, voor de rest ben ik met muziek bezig”. De Zeeuwse band die ik echter live het meest heb moeten aanschouwen, is Copycat. Dit jaar spelen ze al tien jaar dezelfde uitgemolken covers in dezelfde uitgemolken kroegen en om dat te vieren doen ze een triomfantelijke en retrospectieve tournee langs alle kroegen waar ze nog steeds iedere week het publiek de tent uit spelen. Zelfs als datzelfde publiek na drie weken comazuipen hun gal gorgelend langs de rand van het podium ligt.

Is het zo slecht gesteld met de Zeeuwse popmuziek? Jazeker. Het resultaat van wat wedstrijdjes als de Zeeuwse belofte (uitzondering: Jay Minor), Hooikoorts en Regioruis oplevert, doet je bijna naar Brabant verhuizen. De ene na de andere Arduincliënt krijgt bij het bezoeken van een concert van een nog door te breken Zeeuwse band het idee dat muziek maken helemaal niet zo moeilijk is. Een objectief persoon zal het jostiband metalfest waarschijnlijk nog een hoger cijfer geven, trouwens.

Een aantal jaren geleden leek het even of er meer dan alleen akkerbouw is toen Muziek Podium Zeeland werd opgericht. Heel even. Daarna bleek dat deze stichting voornamelijk gerund wordt door gepensioneerden zonder zeilboot en gebaseerd is op vriendjes- en kennissenpolitiek. Het jazzfestival in Middelburg is dan ook het enige wat dit stelletje geraniumliefhebbers goed kan doen. Eerlijk is eerlijk, m’n bek viel open toen ik zag dat Nils Petter Molvaer in Middelburg speelde. Maar waarom nou weer in de onexploiteerbaar verklaarde schouwburg? De overige optredens die deze vermoedelijk té gesubsidieerde organisatie weet te regelen, vinden vooral plaats in de Grote Kerk te Veere en omvatten iedereen die Berdien Stenberg kan naspelen. “Cultuur in Middelburg blijft behelpen”, zeker met een rollator.

Er moet eens goed in die zeeklei geroerd worden. Kort geleden leverde dat een teken van leven op van de van oorsprong Zeeuwse band This Beautiful Mess in De Spin. Op deze boerenvariant van The Editors mogen we best een beetje trots zijn. Ook de subsidiegeile ambtenaren die zich met muziek in Zeeland bemoeien ruiken verandering. Vorige week werd er een heus driedaags popsymposium georganiseerd in De Spot, het enige podium in Middelburg met allure. De conclusie? De Zeeuwse podia moeten beter worden en er moet serieus nagedacht worden over een middelgroot podium in Zeeland. Want, uit onderzoek is gebleken, er lekt nogal wat popgeld weg. Meer dan de helft van het concertbezoek van Zeeuwen vindt buiten de provincie plaats. En dat terwijl er op duizend inwoners één popband wordt geteld, een beter gemiddeld dan “popprovincie” Brabant.

Men vergeet even hoe representatief dit onderzoek eigenlijk was. Het werd namelijk uitgevoerd door twee studenten van de Middelburgse Roosevelt Academy. Ik kan me mijn “studietijd” nog goed herinneren. Daarnaast is het onderzoek gehouden onder 0,1 % van de bevolking, waaronder 90% studievriendjes. In plaats van alles weer omver te gooien omwille van een onderzoek, zou er beter wat meer samengewerkt worden tussen podia, media en subsidie verstrekkende organisaties. Vooral op het gebied van promotie valt er veel te halen. Het is triest om te zien dat er op een topband als Sunset Rubdown slechts een twintigtal mensen afkomt. Er zijn genoeg gelegenheden om een band te gaan zien, en wanneer je een brede smaak hebt en mobiel bent kun je drie keer per week de deur uit. Een middelgroot podium gaat echt geen Brabanders naar de provincie trekken. Zie eerst maar eens middelgrote acts te lokken. Voorlopig zijn grote namen alleen nog te zien op enkele (na)zomer festivals.

Eén uitkomst van het onderzoek ben ik het wel mee eens. Een intensiever en interactiever gebruik van internet kan de kwaliteit van de popscene in Zeeland danig verbeteren. De VPRO zag wel heil in een Zeeuwse editie van hun muziekmagazine / programma 3voor12. Hoewel ik niet van gratis werken houd, twijfelde ik niet lang om mezelf aan te melden als vrijwilliger voor dit medium. Dus vanaf nu zijn er ook schrijfsels van mij hier te lezen. Of de VPRO moet na de proefperiode anders beslissen. Overigens is dat geen excuus voor de stilte van de laatste week op mrbungle.nl. Binnenkort weer een update.

Shogun Kunitoki – Vinonaamakasio


Shogun Kunitoki: Riddarholmen from Sami Sänpäkkilä on Vimeo.

Vier mannen, drie brillen, twee orgels, één drumstel. Ook wel bekend onder de bizarre naam Shogun Kunitoki. Dit Finse kwartet uit de stal van Fonal heeft meer dan twee jaar gewerkt aan de opvolger voor het debuutalbum Tasankokaiku, en het resultaat Vinonaamakasio mag er ook weer zijn. Dat is, als je van een goede portie retro-futuristische post-rock met een psychedelisch sausje houdt.

Bij het label Fonal denken de meesten aan de sprookjesachtige en ongewone Finse folk van Islaja, Paavoharju en Elenoora Rosenholm. Shogun Kunitoki is daarin anders. Met in de hoofdrol de dubbele orgels die als een wildstromende waterval over het gehele geluid worden gestort, is dit kwartet een stuk intenser dan de andere artiesten op het label. Anderzijds zou ik geen alternatief passend platenlabel kunnen bedenken, want wat de Finnen uit hun instrumentarium toveren is uniek te noemen.

De oude orgels klinken anders dan een Hammond of Farfisa, maar wel zeer authentiek. Daarmee krijgt het analoge geluid van de band iets nostalgisch mee, een fraai contrast vormend met de nieuwere elektronica dat de muziek in de details verder opleukt. De door krautrock geïnspireerde drumpartijen houden de instrumentale nummers daarnaast meer dan levendig, zodat er geen overdosis aan orgels ontstaat.

De opbouw en intensiteit van de nummers zijn een overduidelijke knipoog naar post-rock, zoals op de nummers Mulberg, Riddarholmen en het uitgesponnen Holvikirkko. Ik moet denken aan het laatste album What We Must van Jaga Jazzist, maar dan op orgels. Van een doordachte compositie is echter geen sprake, want volgens Jari Suominen, één van de organisten, zijn de stukken gebaseerd op pure improvisatie. Dat dit in combinatie met het voortdurend gehamer op oude orgels enig psychedelisch effect veroorzaakt, is begrijpelijk, maar niet vervelend. Het razende samenspel van het viertal houdt je met beide benen op de grond.

Voor de echte liefhebber heeft Shogun Kunitoki iets bedacht dat alle knutselende nerds overstag zal doen gaan. Op het vinyl van de LP versie zijn een aantal animaties aangebracht, die zichtbaar worden zodra de “magical Shogun Kunitoki Strobe Light” op de draaiende plaat wordt gericht.  Deze speciale lamp is te bestellen op de website van de band. Daarop zijn hele soldeerinstructies te zien hoe de lamp geassembleerd dient te worden. Licht uit en magisch Fins lampje aan, en er gaat een wereld voor je open. Of niet. Op het gebied van eigenzinnigheid en originaliteit heeft Shogun Kunitoki in ieder geval al gewonnen.

Great Lake Swimmers – Lost Channels

Het lijkt wel of steeds meer bands de toegankelijkheid opzoeken. Is het dan toch de zucht naar roem en erkenning die het wint van de luwte van de obscuriteit, waar enkel een eenzame muziekjunk zijn licht nog op het werk laat schijnen? Persoonlijk vond ik die beweging vaak angstaanjagend, omdat een eigenzinnige groep muzikanten zomaar haar balsturige geluid kan verliezen in de sterke stroming van vlak klinkende pop. Maar wat is er eigenlijk mis met een lekker in het gehoor liggend stukje muziek? Moet alles dan origineel en experimenteel klinken? Moet er voor elk album weer een nieuw genre uitgevonden worden? Mijn devies is tegenwoordig: geniet er maar gewoon van, die simpele klanken.

Het Canadese Great Lake Swimmers is een dergelijke band die met hun vierde plaat Lost Channels voor een voller en meer bereikbaar geluid hebben gekozen. De groep heeft op de voorgaande albums de liefhebbers weten te bekoren met hun desolate folk met country invloeden. Zeker het debuut en de navolger ervan hebben een sobere productie en bevatten langzame, melancholische klanktapijten. Op het uit 2007 afkomstige Ongiara is het geluid al wat meer opgepoetst waardoor de subtiliteit en zachte stem van frontman Tony Dekker – een combinatie tussen Iron & Wine en Loney, Dear – wat helderder voor de dag komen. Het openingsnummer daarop, Your Rocky Spine, toonde al aan dat de in Toronto gevestigde groep meer in zijn mars heeft dan eenzame slowfolk.

Op Lost Channels duiken de heren dieper in het fenomeen popmuziek. De uptempo nummers, zoals Palmistry en de eerste single Pulling On A Line, doen bij vlagen zelfs denken aan R.E.M. op het toppunt van hun aangeharkte periode. Er is maar één manier om van dit album te kunnen genieten en dat is dit vooroordeel aan de kant schuiven. Dan zullen ook invloeden van bijvoorbeeld de Fleet Foxes en Band of Horses als ook Neil Young komen bovendrijven.

In het begin van het album wisselen de levendige songs de rustige om de beurt af. Halverwege het album luiden kerkklokken de tweede helft van het album in. Vooralsnog tast ik nog in het duister wat de reden van deze tweedeling is, want de band gaat daarna op dezelfde voet verder met atmosferische nummers met als hoogtepunt Stealing Tomorrow. Wellicht is de tweede helft meer vrijblijvend geschreven, in tegenstelling tot wat de goeddoordachte aanstekelijkheid van de eerste helft doet veronderstellen.

Tony Dekker lijkt een voorkeur te hebben voor obscure – of in ieder geval niet alledaagse – opnameplaatsen. Zo werd het debuut opgenomen in een silo ergens in Ontario. Lost Channels is tot stand gekomen in geïsoleerde kerken en kastelen in de Thousand Islands archipel. Een hoop gesleep aan apparatuur voor een schijnbaar onnodige bijzonderheid. Toch rijst het vermoeden dat dit de sfeer van het album ten goede is gekomen; ondanks alle levendigheid en energie van sommige nummers weten de Great Lake Swimmers hun kenmerkende droefgeestigheid en pastorale stemming te behouden. Fans van het eerste uur mogen dus best tevreden zijn. Met hen hopelijk een nieuwe groep luisteraars, die de toegankelijkheid van dit nieuwe album met open armen ontvangt.