Blackest Rainbow Psychedelica
Het Engelse Blackest Rainbow staat eigenlijk altijd wel garant voor albums van hoge kwaliteit. Dit ondanks het feit dat het label met enige regelmaat een nieuwe stapel neerzet, soms ook met verrassende namen die niet eerder onder deze vlag verschenen. Kort geleden mocht ik Vagabond van Golden Cup en Dune Church van Central Living in mijn collectie verwelkomen, twee platen die ik graag in de schijnwerpers zet.
Golden Cup was oorspronkelijk een duo, gevormd door Luca Massolin (hij runt het 8mm label) en Maurizio Abate. Op de opvolger van het geweldige Sogno Elettrico zijn daar Mathieu Tilly en Jeremie Sauvage bijgekomen, die we nog kennen van de Franse droneband France, dat eerder muziek uitbracht op 8mm. Het maakt de psychedelische jams meteen een stuk levendiger. De openingstrack alleen al is een kwartier durende trip die langzaam opzwelt, met percussie gespeeld door een drummer in complete trance, en een elektrische gitaar en mandoline die samen indrukwekkende hypnotiserende drones neerzetten. Op de andere zijde gaat het er iets rustiger aan toe; een fluit en subtiele elektronica zijn nu de sfeerbepalers, voordat het afsluitende nummer een krachtige draaikolk vormt van zweverige, exotische psychedelica.
Een nieuwe naam aan het front is Central Living, doch zullen de twee leden wel wat belletjes doen rinkelen. Manuel Padding kennen we van het SilverGhosts label, het Haagse Helbaard en zijn DIY elektronica die doorgaans onder het alias City Hands ten gehore wordt gebracht. Steve Gunn zou eigenlijk helemaal geen introductie behoeven, maar om wat geheugens op te frissen: de recente plaat (recensie hier) met John Truscinski zet de American Primitivism-adept op de hoogste trede van hedendaagse gitaristen. Een even verrassende als veelbelovende combinatie dus.
Dune Church, het debuutalbum van Central Living, bestaat uit twee lange nummers, waarop Steve Gunn het voortouw neemt met zijn expressieve gitaarspel. Zijn getokkel is vrij abstract, herinneringen oproepend aan de band waarin hij eerder actief was, GHQ. Dat geeft Manuel Padding de ruimte om het geluid verder aan te kleden met langzaam vervormende lagen elektronica. Soms heeft dit psychedelische effecten op de achtergrond tot gevolg, op andere momenten zijn de zware drones juist hetgeen waar de gitaar op leunt. Nergens zitten de twee elkaar in de weg echter, zodat je – zoals verwacht – van een geslaagde samenwerking mag spreken.
Deze twee releases zijn dus allerminst een uitzondering op die genoemde kwaliteit dat Blackest Rainbow doorgaans biedt. Waar Blackest Rainbow echter ook om bekend staat, zijn de gelimiteerde oplagen, dus wees er snel bij! Overigens worden de lp’s voor het eerst ook geleverd met downloadcodes. Uitermate prettig voor de mobiele luisteraar.
April 2012
April 2012 zal de boeken ingaan als de koudste sinds 1997, en als maand waarin woorden als Kunduzcoalitie en Wandelgangakkoord werden uitgevonden. Gelukkig was er genoeg nieuwe muziek voorhanden om ons daar van af te leiden. Ik noemde eerder deze maand al Dylan Ettinger, Will Guthrie, Franco Falsini, FRKWYS Vol. 9 en de compilatie Eight Trails, One Path.
Als er één artiest is die zo op laatstgenoemde verzamelaar had gepast, is het James Blackshaw wel. Hij heeft met het album Love Is The Plan, The Plan Is Death echter wel wat meer te bieden dan slechts een compilatietrack. Op de ep Holly was al enigszins te horen dat hij in zijn ontwikkeling niet bleef steken in het naspelen van John Fahey en co., maar dat ook impressionisme, klassiek en romantiek onderdeel uitmaken van zijn stijl. Op dit achtste album gaat hij daarin nog verder, de piano een prominente rol gevend, waardoor zijn prachtige gitaarspel soms verdrinkt in de overdreven poëtische sfeer. Met als dieptepunt het nummer waarop Geneviève Beaulieu de vocalen voor haar rekening neemt. Desalniettemin de moeite waard, want Blackshaw blijft een begeesterd gitarist.
Album van de maand is notabene een heruitgave. 1-800-GREED van Girlseeker werd in 2011 dermate amateuristisch op cassette gezet, dat er weinig overbleef van de mongoloïde pop waar de Deense band datzelfde jaar mee doorbrak. De geremasterde tracks klinken op vinyl ineens een stuk beter, zodat je niet meer tussen de ruis hoeft te zoeken naar de uit de maat springende zang en de enorm effectieve keyboarddeuntjes. De plaat is een gezamenlijke release van tien labels, waaronder het Gentse KRAAK. De Belgen brengen tegelijkertijd ook een cassette op de markt met een liveregistratie van het weergaloze optreden van France op het KRAAK festival in 2011. Of je er nu bij was of niet, deze unieke droneband moet je gehoord hebben.
En nu we het dan toch over drones hebben, halen we Mana-Yood-Sushai van Bong er gelijk bij. De massieve gitaarklanken klonken nog nooit zo helder, waardoor het doommetal geluid opeens aardig de diepte ingaat. Wel een misser dat dit album voorlopig nog niet op vinyl uitkomt, of zou dat zijn omdat de twee enorm lange nummers er niet op passen? Voor de liefhebbers van het zwarte goud is ORO: Opus Primun van Ufomammut wellicht een prima – net iets steviger en directer – alternatief.
Nog meer naargeestige gitaarmuziek vinden we op het afscheidsalbum van Fear Falls Burning, genaamd Disorder Of Roots. Antwerpenaar Dirk Serries gaat nog eenmaal op zoek naar de essentie van abstracte gitaardrones, en maakt er een langgerekt en imposant gelaagd verhaal van. Ook Machinefabriek waagt zich op de 3” cdr Elastiek aan drones, één lange welteverstaan. Normaal gesproken is de muziek van Rutger Zuydervelt wel wat beweeglijker; dit aangename uitstapje doet men focussen op de minieme details.
Voor minimalisme kunnen we ook bij En terecht. Dit duo, bestaande uit Maxwell Croy (runt het Root Strata label) en James Devane, heeft zojuist het tweede album Already Gone uitgebracht. Dromerige, spacy ambient vermengd met organische en akoestische geluiden, alsof Fennesz (check ook die In Hell lp) er een keyboardspeler erbij heeft gekregen. Bij het Bersarin Quartett gaat het er iets bombastischer aan toe. Dit soloproject van Thomas Bucker nestelt zich met II in het neo-klassieke en ambient genre, met referenties als Bohren Und Der Club Of Gore (zonder de jazz) en Ulver’s Perdition City. Bij vlagen erg mooi.
Het verlangen naar warme, exotische bestemmingen wordt met dit typische Nederlandse weer bijna ondraaglijk. Misschien dat de Turkse componist Erdem Helvacioğlu met Timeless Waves daar wat aan kan doen. Het is de stereoversie van een 47 kanaals / 53 speakers installatie, tentoongesteld op een plein in Istanbul. De zes stukken – variërend van noisy geritsel tot geïmproviseerd drummen en vrolijk gitaarspel – reflecteren zes menselijke emoties: angst, liefde, woede, verdriet, verbazing en vreugde. Nee, voor de echte exotica moeten we dit keer naar Afrika. De compilatie African Electronic Music 1975-1982 verzamelt geweldig pionierswerk van de uit Kameroen afkomstige Francis Bebey. Nu nog bijpassende temperaturen.
France – Pau
Ergens tussen het Rhônedal en het Centraal Massief ligt Le Puy-en-Velay, een heus pelgrimsoord waar gelovigen zich verzamelen om naar Santiago de Compostella te vertrekken. Het is ook de verzamelplaats voor de drie Fransen Jeremie Sauvage, Mathieu Tilly en Yann Gourdon, vanuit waar ze hun geloof in drone-, rock- en noisemuziek op eigenzinnige wijze over de wereld dreigen te verspreiden. Met de eenvoudige doch unieke opstelling met drums, basgitaar en versterkte draailier (“hurly-gurdy”) weet de band een bijzonder geluid neer te zetten dat onherroepelijk de luisteraar in een trance brengt. Het drietal noemt zichzelf France, de meest ongooglebare bandnaam ooit.
Ik kan mij het optreden van France op het KRAAK festival, in maart dit jaar, nog goed herinneren. Niet alleen omdat het de openingsact was, en de geest op dat tijdstip dus nog helder. Het was vooral omdat de band een memorabel optreden neerzette waarbij menig toeschouwer omver mee werd geblazen, en in ieder geval mij na een half uur compleet verbaasd en met piepende oren achterliet. Het is lastig voor een band datzelfde gevoel naar plaat te vertalen, maar met Pau komt France aardig in de buurt.
Pau is uiteraard vernoemd naar de plaats waar de twee nummers op deze lp zijn opgenomen, op 4 maart 2009 om precies te zijn. De datum zal menigeen een worst zijn; France lijkt namelijk altijd hetzelfde nummer te spelen. Het kinderlijk eenvoudige spel op het drumstel en de met één snaar uitgeruste basgitaar is compleet inspiratieloos, maar het eentonige vormt de ruggengraat voor wat het geluid van France kenmerkt: de draailier, klinkend als een monsterlijke droneriff op repeat. Het bespelen van de vielle à roue zorgt voor minimale transformaties in het klankgeluid, zodat de hypnose die deze band teweeg brengt in geen geval een diepe slaap wordt. Releases van France kenmerkten zich voorheen door ietwat platgeslagen liveopnames. Met Pau – wat ik gerust de meest professionele uitgave tot nu toe kan noemen – worden de tonale alteraties eindelijk eens fatsoenlijk uitvergroot. Zonder dat de power van zo’n liveoptreden verloren gaat, overigens.
De indrukwekkende lp op 8mm, waarvan de 200 exemplaren reeds zo goed als uitverkocht zijn, is zonder meer de moeite van het aanschaffen waard. Een gezeefdrukte hoes die kracht uitstraalt en hallucinaties opwekt, een net zo prachtige binnenhoes, en alles handgemaakt. Het loont echter ook om eens naar de digitale versie op Bandcamp te loeren, want die biedt een bonus track van bijna vijftig minuten. Het is de registratie van het live optreden in La Centrifugeuse, de dag na de opnames voor de lp. Nog meer dan op de studionummers toont France hier zijn kunnen: Yann Gourdon gaat door tot uitputting hem ervan weerhoudt de draailier nog langer te bespelen. Kracht, opoffering, passie, verlichting. Tijd dus, voor een bedevaart naar Le Puy-en-Velay.
Carnaval in Aalst
Wat moet die jongen uit Middelburg nu in Aalst, zie ik u denken, nota bene in het weekend van het carnaval? Zelfs op z’n verjaardag zet hij nog geen hoedje op! Nou, u moet weten, Carnaval Oilsjt staat op de Lijst van Meesterwerken van het Orale en Immateriële Erfgoed van de Mensheid van de UNESCO. Aankomend cultureel erfgoed ontdekken is één van m’n hobby’s, althans op muzikaal gebied. Meelopen in de Stoet van de Voil Jeanetten ging te ver, maar met goede moed stortte ik mij in het feestgedruis om voor u verslag te doen van het KRAAK festival, zoals altijd een onontgonnen gebied als het om nog niet geclassificeerde muzieksoorten gaat.
Dat viel dus bijna in het water. Bij de eerste dertig minuten dat er livemuziek weerklonk waren beide binnenkanten van mijn oren zo goed als verpulverd door het geweld van France, een band die nog moeilijker te googlenen is dan !!! of Girls. Een versterkte draailier, wild bespeeld, creëerde een (geluids)muur waar de Chinezen “u” tegen zouden zeggen. Een half uur lang wordt er daarnaast stoïcijns in hetzelfde ritme gedrumd, en wordt er snobistisch slechts één snaar van de basgitaar aangeraakt. Leef u in: het was twee uur in de middag. Zou de LP eenzelfde momentum van variatie tentoonspreiden?
Floris Vanhoof deed het rustig aan. Zijn optreden was niet zo noisy als sommige voorbeschouwingen mij deden vermoeden. Zijn gescratch met een bandrecorder en gedraai met heel veel knopjes leverde eigenlijk vrij ontspannen elektronica op. Daarna maakte hij ter plekke nog een ontroerende film over streepjes. Maar snel, we willen geen seconde missen van Bryce Beverlin II in een andere zaal. Zijn show doet precies zoals ik verwacht had: mijn lachspieren tot het uiterste testen. Behalve de gekke bekken en geluiden is het compleet trashen van zijn uitgespreide dekentje met gevonden voorwerpen reden tot proesten. Maar dit als “goede muziek” kwalificeren, daar ben ik te weinig kunstenaar voor.
Twinsistermoon, een soloproject, bestond vandaag – lekker anarchistisch – uit twee personen. Zo stond uiteindelijk toch gewoon het complete Natural Snow Buildings op het podium. Een vroeg hoogtepunt op het festival, misschien wel omdat de muziek zo lekker “normaal” is gebleven: fragiele psychedelische folk met een androgyn stemmetje. Thomas Bloch deed voornamelijk een impressie van de saaie geschiedenisleraar van vroeger. Hij vertelt teveel over zijn bizarre en unieke instrumenten, oorsprong en gebruik, waardoor er te weinig tijd overblijft om echt te genieten van zijn intrigerende (vaak klassieke) composities met een new age randje.
New Age! Oudgediende Iasos met zijn ontzettend Griekse uiterlijk werd die dag tot mijn spiritueel leider gebombardeerd. En terecht, bleek na zijn optreden waarbij het overige publiek of in slaap sukkelde of ergens vóór het einde besloot de zaal te verlaten. Onbegrijpelijk, want zijn cheesy melodieën en nog meer knullige animaties (fascinerend hoe een witte vlek plots in een zwaan verandert, en trouwens, kan een rog knipogen?) zorgen voor een kosmische ervaring die zijn weerga niet kent.
Kent u trouwens Arthur Doyle? Dat is ook niet nodig, want als je hem kromgebogen en aarzelend ziet strompelen herken je dit legendarische figuur uit de freejazz meteen. Gekleed in een gele broek, een jasje dat hij van een Afrikaanse generaal lijkt te hebben gekregen en een rode baret wil je direct een gesprek met deze pikzwarte neger aanknopen. Er is echter geen woord te verstaan van wat hij zegt. Sterker nog, de manier waarop hij communiceert, is in woorden niet uit te drukken. Hoe komt zo iemand in België terecht, vraag ik me dan af. Oh ja, het optreden? Drummer Steve Noble maakte er vooral een onemanshow van.
Van de Britse Bridget Hayden wist ik niet wat ik moest verwachten. Een violiste met een historie liggende middenin de Europese dronerock speelt toch niet zomaar opeens lieve folkliedjes? Toch wel, al moeten er wat kanttekeningen geplaatst worden bij het woord “lief”. Het is vooral lief om te zien hoe ze met haar panty de pedalen bedient om de gitaarsongs van gruizige effecten te voorzien. Ook bij Mother Of Fire moet men zich niet vergissen bij het zien van een violiste op het podium. Deze band rockt keihard; van het geluid van het strijkinstrument blijft één grote hoekige bonk drones over.
Dat Call Back The Giants als één van de laatsten op het festival aantreedt, heeft blijkbaar niet te maken met de bedtijd van de jongedame op het podium, vermoedelijk de stiefdochter van frontman Tim Goss. Zij vergezelt hem bij het optreden. De duistere bliepjes krijgen zo toch nog een beetje een zachtaardig randje. Maar de band waar iedereen voor gekomen is, afgaande op het enthousiast gillende publiek, is The Beautiful Band. Als een allstarband een thuiswedstrijd speelt geeft het ook allemaal niet wanneer het geluid van de gitaar plots wegvalt. Dit kwintet haalt referenties als Crazy Horse en Creedance klakkeloos door elkaar en gooit daar ook nog eens nonchalant een flinke laag ruis overheen. Het onthaal zegt ons dat we dit keigoed moeten vinden.
En het leukste van het KRAAK festival? Krijgen de films, de exposities, het Koreaanse eten en de twaalf uur durende drone installatie van Hennix (het mens zelf is niet te bespeuren) ook nog wat exposure soms? Bij dezen. Het leukste was vooral de sfeer en het publiek. Niks geen pretentieuze ongewassen kunstkenners met baarden en brillen, die je een beetje vuil aankijken als je luidkeels aan het genieten bent en je evenwicht verliest omdat je in je ene hand een biertje vasthoud en in de andere een aantal lp’s. Hier komen avontuurlijke muziekliefhebbers van divers promillage op af, die er samen een ultiem gezellig feestje van maken. Het leek wel carnaval.
Kraak festival 2011
Dit jaar gaat het er dan eindelijk van komen. Vielen eerder geplande bezoeken door logistieke problemen en gebrek aan doortastendheid van mijn kant in het water, op 5 maart aanstaande kan niets mij nog weerhouden het Kraak festival in Aalst aan te doen. Dat het de 13e editie is van het festijn brengt mij vooralsnog geen ongeluk.
Het Gentse platenlabel Kraak is al jaren een merknaam voor de open vernieuwende muziekcultuur; niet alleen met hun eigen releases, maar ook met het gratis Ruis Magazine en allerlei concertavonden in Vlaanderen. Het festival sluit daarbij aan. Ook dit jaar is de line-up weer om van in een psychose te raken: fluxus avant-garde, freejazz, harde gitaarnoise, performance-improv en outsiderblues. En zoals altijd in een ideale mix van vrijgevochten oudjes uit de muziekgeschiedenis en artiesten die op de rand staan om ook door anderen te worden ontdekt. Ongeduldig als ik ben, loop ik net als voorgaande jaren de line-up al uitvoerig door te spitten al voordat er één noot live is gespeeld.
Ik begin maar met een jammerlijke afzegging: de Amerikaanse rapper Lil B. Toen ik de naam zag staan leefde ik in de veronderstelling dat het hier een andere Lil B betrof: hiphop op het Kraak festival leek mij een malentendu, totdat ik zijn plaat Rain In England tot mij nam. De combinatie van beatloze new age synthesizers en onconventionele flows maken van Lil B een bijzonder creatieve artiest in een wereldje waar het meestal om iets anders draait. Hij zal niet meer in Aalst optreden, maar die ontdekking steek ik alvast in de pocket.
New age muziek mag dus weer. Dat bewees onder meer Dolphins Into The Future met zijn plaat op het Kraak label vorig jaar. In één van de vijf kamers van Netwerk (het centrum voor hedendaagse kunst in Aalst) zal een oudgediende in dit genre acte de présence geven: Iasos. De geboren Griek van Amerikaanse nationaliteit creëerde volgens enkele psychologen een album dat de muziek die mensen met een bijna-dood ervaring horen, het dichtst benaderd. Mocht ik in maart ook in zo’n staat raken dan zal ik uiteraard uitgebreid verslag doen van mijn ervaringen.
Dat leeftijd uithoudingsvermogen niet in de weg hoeft te zitten zal worden gestaafd door het zes uur durende optreden van Catherine Christer Hennix (1948). Nadat ze in de jaren zestig van de vorige eeuw muziek ging studeren putte ze veel inspiratie uit ontmoetingen met onder andere La Monte Young, Pandit Pran Nath en Henry Flynt. Haar eindeloze composities zijn drone geschiedenis. Nog net geen geschiedenis is de inmiddels 66-jarige freejazz muzikant Arthur Doyle. Op saxofoon, fluit en zang zal hij samen met avant-garde drummer Steve Noble ongetwijfeld een eigenzinnig staaltje chaotiserende freakjazz neerzetten.
Verleden, heden, toekomst. Gentenaar Floris Vanhoof behoort in ieder geval niet tot het eerste. Met zelfgebouwde synthesizers en allerlei tweedehandse artefacten schiet hij onvoorspelbaar van minimale elektronische muziek naar snoeiharde noise met misschien wel visuele effecten van fossielen. Van een beetje gekkigheid houdt hij wel. Zo heeft hij ook een film gemaakt over het griezelige aspect van een milkshakeautomaat. Meer Belgische humor (of is het serieus?) komt van The Beautiful Band, een supergroep met Bram Devens (Ignatz), Paul Labreque (Sunburned Hand of the Man), él-g, Laurent Cartuyvels (R.O.T.) en Patrick Calvelo (Coem), opgericht om hun interesses in AOR te kanaliseren.
Bij Bryce Beverlin II uit Minneapolis wordt het vooral spannend wie als eerste in lachen uitbarst bij zijn ietwat vreemde improvisatietechnieken. Met mond, tanden, lippen en stembanden maakt hij niet alleen de raarste geluiden maar trekt hij ook nog eens de gekste gezichten. Om zijn performance verder op te leuken gebruikt hij van alles, van theekopjes tot krantenpapier en percussie-instrumenten. Zelfde stad, ander werk levert Mother Of Fire: rock met stevig behaarde ballen. Lekker psychedelisch en met een lo-fi sausje dendert dit trio met viool, basgitaar en drums zonder ontzag door de kenmerken van krautrock en opgefokte new wave heen.
De rest van het programma wordt gevormd door acts uit Europa. Van de Britse eilanden komen Call Back The Giants (geflipte geluiden uit de synthesizers) en violiste Bridget Hayden (ook gewoon loodzware noise & drones). Uit Frankrijk het nog onbekende France (pulserende dronerock met gerecyclede elementen uit alle werelddelen), Twinsistermoon (één helft van het paganpsychfolkduo Natural Snow Buildings) en tenslotte nog Thomas Bloch. Die laatste is een specialist in bizarre instrumenten als de ondes martenot, glasharmonica en cristal baschet.
Nee, ik was nog niet klaar. Tentoonstellingen, films en publiek dat over twee jaar net zo hip is als de artiesten die er optreden zijn uiteraard ook aanwezig. Tickets, samples en andere info uiteraard via de site.








