27 feb 2009

The Whitest Boy Alive – Rules

2 Comments Muziek

Nog niet zo lang geleden zag ik mezelf als The Whitest Boy Alive. Ik hield me vooral bezig met nerdachtige activiteiten waaronder aan computers sleutelen, vertoonde mijn persoon alleen ’s nachts buiten wanneer ik de kroeg uit kwam, at eenzaam hamburgers en pizza’s en droeg bij voorkeur zwarte kleren, in de hoop dat niemand mij zag. Vakanties naar de zon interesseerden mij niets. Tijdens een kortstondig bezoek aan Berlijn een paar jaar geleden was mijn verbazing dan ook groot toen ik in de Duitse Bijenkorf KaDeWe op de muziekafdeling een album aantrof van The Whitest Boy Alive. De CD was verzegeld met plastic doch ik was zo benieuwd of er een foto van mij in het boekje te zien was, dat ik besloot het schijfje bij de kassa af te rekenen.

Geen foto’s in het uitklapboekje, gelukkig. Het bleek om een project te gaan van de Noorse muzikant Erlend Øye (spreek uit: Ojee!) en zijn Duitse vriendjes. Blijkbaar waren er in thuisstad Bergen teveel bebaarde singer-songwriters en black metal muzikanten en kon Erlend daar niemand vinden die met hem een disco- en electropopband wilde starten. Hij heeft het naar verluid nog gevraagd aan de leden van Turbonegro, maar die hadden geen tijd vanwege de promotie van hun toen laatste single Wipe It Til It Bleeds. In het wel vooruitstrevende Berlijn kwam hij Marcin Öz (bas) en Sebastian Maschat (drums) tegen en het debuutalbum Dreams was een feit. Op de combinatie van dromerige indiepop en voorzichtige electrodeuntjes durfde zelfs nerds de heupjes licht te wiegen, en The Whitest Boy Alive overstijgt daarom al snel het succes van Erlend’s andere folkpop band, Kings Of Convenience.

Tijden veranderen. The Whitest Boy Alive vond inspiratie voor nieuwe muziek in het snikhete Mexico en Daniel Nentwig kwam erbij als toetsenist. Toen ik kleurrijk gekleed en een frisse salade etend in de brandende hitte op Lowlands 2007 de groep aanschouwde, bleek ze het publiek uistekend te vermaken met een meer dansbaar geluid. Dat is ook de richting die The Whitest Boy Alive voor ogen had. Er ligt meer interactie tussen drums en basgitaar wat de ritmiek ten goede komt, en dat neigt naar de dansvloer. Aan de andere kant heeft de band gekozen voor oprechtere klanken, zonder elektronische effecten of overdubs. Een hoofdrol is hierin weggelegd voor de Rhodes piano en de vintage Crumar synthesizer.

Eigenlijk is er geen reet veranderd. Het nieuwe album Rules klinkt precies als de vorige. Makkelijke, soezerige popmuziek met gitaar, bas, drums en synthesizer. En natuurlijk de bekende warme, melancholische stem van Erlend. Ook is de plaat weer afgemixt in Villa Qrella, in mijn collectie op meerdere albums prettig aanwezig, maar wel wederom met eenzelfde productie. Ik had verwacht dat ze de electro-kant opgingen zoals ze op hun eerste single Inflation klonken. Nee hoor. Geen vernieuwing, een eerder kunstje herhaald; het lijkt te goedkoop. Zo ook de teksten van Erlend. Met “a rollercoaster ride of emotions” durft Lee Towers zelfs vandaag de dag niet meer mee aan te komen.

Menig lezer zal bij de vorige alinea al aan voelen komen dat er een negatieve conclusie volgt. Niets is minder waar. De melodieën liggen comfortabel in de oorschelp, de zang is nergens irritant en het ritme is aanstekelijk. Rules is daarom, net als zijn voorganger, een perfecte popplaat die veel verschillende luisteraars zal bekoren. Folk, indie, electro, pop; net als bij eten werkt het in de muziek zelden door gewoon alle lekkere ingrediënten bij elkaar te gooien om tot een summum te komen. The Whitest Boy Alive is daarop een uitzondering. Het luistert heerlijk weg en is bovendien überhip. Rules is de veiligste aankoop van het jaar, en dat terwijl de houdbaarheidsdatum van Dreams nog niet eens is overschreden.

25 jan 2009

Libanon, Balkan, Frankrijk, Mexico & thuis

No Comments Muziek

De wereldreis van Zach Condon – bekend onder de naam Beirut – stopte vorig jaar nog vóór Europa. De zomertour werd volledig afgelast omdat meneer behoefte had aan bezinning. In werkelijkheid had de wonderlijk jonge muzikant (geboren 1986) gewoon zin om weer nieuwe muziek te maken in plaats van hetzelfde riedeltje te herhalen. Want zoals uit zijn vorige albums is gebleken, houdt Zach er niet van op één en dezelfde plek zijn inspiratie vandaan te halen.

Beiroet werd niet zo lang geleden door de New York Times op de eerste plek gezet wat betreft steden die je moet bezoeken in 2009. Ook werd de hoofdstad van Libanon al één van de meest levendige steden ter wereld genoemd. Datzelfde geldt voor de muziek van Beirut. Op de leeftijd van zestien vond de oprichter inspiratie in Europa, en dan met name in de Oost-Europese zigeunermuziek. Hij leerde, al dan niet met behulp van zijn vrienden van A Hawk And A Hacksaw, zelf het bespelen van accordeon, saxofoon, mandoline, ukelele en alle instrumenten die maar nodig waren voor het debuut Gulag Orchestrar. In Parijs haalde Zach inspiratie voor het succesvolle vervolg, The Flying Club Cup. Zijn combinatie van indiefolk en traditionele instrumenten, gesterkt met veel blazers, heeft hem veel erkenning gebracht. Natuurlijk liggen verwachting daarom hoog voor aankomend nieuw werk.

Halverwege februari brengt Beirut een dubbele EP uit, waarvan March Of The Zapotec écht nieuw werk bevat. Hij kreeg een aanbieding om een soundtrack te verzorgen voor een film over Mexicaanse immigranten, en bekeek ter inspiratie beelden waarop authentieke Mexicaanse smartlappen werden vertolkt. Zo snel als Zach van de ene wereldmuziek naar de andere huppelt, zo zat hij binnen de kortste keren in Mexico te oefenen met de 19-koppige Jimenez-band uit Teotitlan del Valle. De ouwe mannetjes daarin spelen hun roestige blazers op een droevige manier, zodat dit niet klinkt als een carnavalsoptocht. Dit is meer muziek die op weg naar een traditionele Zapoteekse begrafenis wordt gespeeld. Tussendoor weerklinkt de herkenbare stem van Zach, maar zeker niet overheersend. Sterker nog, ik mis juist een beetje de romantiek die de teksten voorheen zo prachtig vormgaven. Je zou zeggen dat het bestaan van de Zapoteek-indianen, waarvan de Jimenez band afstamt, meer inspiratie oplevert. De beelden van kleurrijke Mexicaanse boerendorpjes die de film in mijn hoofd zou moeten afspelen, blijven een beetje vaagjes. Het gebrek aan variatie en de bombast worden mij na zes nummers iets te veel.

Beirut wedt misschien daarom ook wel niet op één paard. Voordat Beirut bestond nam hij onder de naam Realpeople al elektronische muziek op in zijn slaapkamer. Deze opgepoetste synthpop nummers verschijnen nu voor het eerst op CD. Hoewel, niet helemaal. De Israëlisch-Amerikaans actrice Nathalie Portman stelde nog niet zo lang geleden een compilatie samen waarop My Night With The Prostitute From Marseille te horen was. Ook het dromerige, Boards of Canada-achtige Venice verscheen al eerder op een compilatie. Afgezien van het nummer The Concubine is deze muziek weinig herkenbaar als Beirut’s werk. Zeker het afsluitende No Dice, een typische jaren 90 electrostamper, doet de luisteraar vermoeden een geheel andere artiest te horen. Het is zeker niet slecht te noemen, maar het niveau van de gemiddelde slaapkamerelektronica wordt niet echt overstegen.

Meestal zijn EP’s een zoethoudertje tussen twee albums in, en hoewel ik dat standpunt normaal gesproken niet deel, kan ik mij nu niet aan die indruk onttrekken. Dan was de Lon Gisland EP toch een stuk indrukwekkender, misschien zelfs zijn beste werk. Aan de andere kant vind ik het prijzenswaardig dat Zach Condon gewoon zijn eigen inspiratie volgt en daarmee de diversiteit van de band naar een hoger plan tilt. March Of The Zapotec is een daarmee een waardige aanvulling op de discografie van Beirut. Realpeople: Holland is meer iets voor de verzamelaars en fanboys. Zoals ik.

30 nov 2008

Misophone – Be Glad You Are Only Human

No Comments Muziek

Eén van de meest verachte, verfoeide, ergernisopwekkende en veelgehate attracties van de Middelburgse binnenstad is wel het draaiorgel. Elke zaterdag tilt het apparaat en zijn infantiele exploitanten je precies weer over de irritatiegrens, waarbij dagjesmensen en vrolijke zaterdagmiddagshoppers je al bij de paspoortcontrole hadden gebracht. Groeperingen werden opgericht, posters opgehangen, bomaanslagen gepland, zelfs hulp van Al-Qaida werd ingeroepen (Osama bleek telefonisch wat moeilijk bereikbaar), maar vandaag de dag rijdt het klereding nog altijd dezelfde rondjes. Je kunt er de klok op gelijk zetten dat wanneer je op zaterdagochtend rond 11:00 door de Langeviele slalomt – op naar de kaasboer – de dubieuze klanken de uitsteeksels op je hoofd reeds van ver af doen verschrompelen. Japanners, Koreanen, kinderen en andere huisdieren vinden het allemaal prachtig. Sinterklaas- en kersttijd maken de keuze voor de voorgeprogrammeerde deuntjes makkelijk, maar in andere seizoenen rolt er net zo makkelijk een draaiorgelversie van The Editors uit, of Madonna.

Wat waarschijnlijk nooit uit het draaiorgel zal komen is het duo Misophone uit het immer herfstige Carlisle, een van de weinige steden ter wereld die vernoemd is naar de voormalige zangeres van The Go-Go’s. De heren M.A. Welsh en S. Herbert vormen het tweetal en hun namen zijn al even mysterieus als hun discografie. De bio vertelt dat ze al dertien albums hebben opgenomen in vijf jaar tijd, waarvan het grootste gedeelte is weggegeven aan vrienden en kennissen. De klassieke componist Herbert zou meer dan twintig verschillende instrumenten kunnen bespelen en Walsh is schrijver en dichter, maar kan ook zingen, de banjo bespelen en dierengeluiden maken. Hoe serieus moeten we dit allemaal nemen? Het eerste album dat op een label is verschenen, net een jaar geleden, doet voorkomen dat het bovengenoemde allemaal menens is. Schrik niet van de lange titel, wilde je ‘m nog op je verlanglijst voor Sinterklaas zetten: Where Has It All Gone, The Beautiful Music Of Our Grandparents? It Died With Them, That’s Where It Went. Dit album werd op Kning Disk uit Göteborg uitgebracht en trok eigenlijk pas mijn aandacht op het moment dat er een release van Machinefabriek op hetzelfde label verscheen. Een bescheiden internethype zorgde ervoor dat het gelimiteerde album moeilijk verkrijgbaar werd. Dat is meestal een goed teken. Zojuist hebben ze een nieuw album uitgebracht, genaamd Be Glad You Are Only Human.

Waarom al dat geouwehoer over dat draaiorgel? Het orgel is een belangrijk element in de muziek van Misophone; de parafernalia van de band, zogezegd. Het lastig om de muziek van Misophone te omschrijven. Het is vooral indie met een vleugje folk, wel dermate goed in het gehoor liggend dat je van pop zou kunnen spreken. Het verrassende element van Misophone zit hem dus in het gebruik van orgelklanken en invloeden uit de wereldmuziek, vooral de Balkan. De orgelmelodieën vliegen om je oren en kunnen zomaar voor een slechte trip zorgen, waarbij jezelf waant in een Hongaars gipsycircus met Pipo de Clown & Mamaloe als ceremoniemeesters. Of het carrouselpaleis in de Efteling waar je eindeloos op een paardje in rondjes wordt gedraaid. Prik je daar doorheen, dan komt er toch wel erg prettige muziek naar voren. Be Glad You Are Only Human klinkt net als de voorganger vrolijk doch draagt de muziek ook een zekere melancholie, zeker in de teksten. De muziek van Misophone heeft ook absoluut de sfeer van vervlogen tijden, dat ook in artwork terugkomt. Ik moet vooral denken aan de tijd van Jules Verne.

Omdat het album weinig opzwepend begint, duurde het even voordat ik Be Glad You Are Only Human net zo ging waarderen als de voorloper. Na een aantal luisterbeurten dringt de bewondering voor de creativiteit van de makers het gevoel dat je naar circusmuziek aan het luisteren bent, weg. Het wel swingende Spisske Nova Ves – verwijzend naar een district in Slovenië – trok mij het eerste over de streep. Ook het prachtige Grey Clouds is een aanrader. Referenties als Beirut, Sufjan Stevens en A Hawk And A Hacksaw zijn voorwaar niet de minste te noemen; Misophone is de internethype onderhand ontgroeid en heeft een waardig opvolger van hun voorganger geproduceerd. Ze bewijzen met hun nieuwe album opnieuw dat orgelmuziek niet meteen in een gesticht thuishoort. Over de types die het draaiorgel in Middelburg “draaiende houden” kan ik een heel boek schrijven, maar dan doe dan ik misschien wel een andere keer. Wat je wel gemakkelijk kan aanzien voor werk van die half-tamme bedelaars, is de video van Misophone’s I Sleep Like The Dead. Ik hou het maar bij de muziek.