Muziek

6x Richard Youngs

Het is hier een tijdje stil geweest. Dat komt natuurlijk omdat ik het veel te druk had met het beluisteren van alle zes albums die Richard Youngs, de constant zich opnieuw uitvindende Schotse muzikant, de afgelopen maanden heeft uitgebracht. Wie in het verleden ook al eens op mrbungle.nl heeft lopen klikken weet dat het een inmiddels jaarlijks terugkerend ritueel is geworden (hier 3x Richard Youngs en hier 2x Richard Youngs). Maar is zes verschillende albums in zo’n korte tijd niet een beetje teveel van het goede?

Het middel waarmee Youngs overproductie, verveling en/of herhaling – welk gevoel je dan ook zou kunnen krijgen bij een dermate grote output – tegengaat, is diversiteit en vernieuwing. Neem nu Summer Through My Mind, zijn eerste album op Ba Da Bing Records. Deze wordt aangekondigd als zijn eerste en misschien wel enige country album, en daar zit zeker een kern van waarheid in. Met banjo en harmonica gaat hij meer nog dan in zijn al wat oudere folk-achtige albums richting Americana, met voorzichtig akoestisch getokkel en diepe teksten. Echte gevoelige liedjes ja, de zoveelste stijlwijziging in zijn oeuvre die onbevreesd tegemoet wordt getreden en op een manier wordt gebracht zodat hij zelf herkenbaar blijft.

Even daarvoor verscheen op het label van Andrew Paine (een graag geziene gast op albums van Youngs) Barbed Wire Explosion In The Kingdom of Atlantis, wederom een plaat die vriend en vijand verrast. Blijkbaar was Richard Youngs is zijn jeugd een grote fan van de d-beat en à la Discharge rammelt hij zich op een agressieve manier door twaalf nummers heen, met een hulp van een drumcomputer die dat typerende ritme aangeeft. Ook wat betreft de teksten kruipt Youngs in de huid van een oude hardcore punker, met als hoogtepunten het stoïcijnse More Fucking Stuff of Feeling No Feeling. Hoewel deze 12” (op 45 toeren) het kwartier nog niet haalt blaast het je volledig van je sokken.

Het album Calmont Breakdown, uitgebracht op cd bij Fourth Dimension Records, doet dat misschien ook wel maar op een andere manier. Het is vooral het verrassende element dat je hier aan de luidspreker gekluisterd houdt. Met gelaagde avant-garde elektronica neemt hij opnieuw een afslag naar het onbekende, waar anderen rechtdoor zouden blijven rijden. Tot en met de bijna twintig minuten durende afsluiter blijft hij boeien, dan weer met gitaar en willekeurige loops en samples, dan weer met zijn stem of met pianospel. Hoewel we niet kunnen spreken van subtiliteit is Calmont Breakdown een uitgave die bij iedere liefhebber van Richard Young’s werk in de kast zou moeten staan.

Ook niet te missen is Regions Of The Old School, Youngs’ eerste solo dubbel lp in zijn carrière, op de mensheid losgelaten door Mie Music. Met vijf nummers en meer dan zeventig minuten is dit een zware zit, en in het openingsnummer Insomniac Takeover waarschuwt hij ons al een kwartier lang voor another sleepless night. De boosaardige industrial met wanhopige zang  zijn echter geen voorbereiding voor wat volgt; de sfeer wordt vriendelijker en zelfs zijn vrouw Madeleine Hynes mag meezingen op Celeste, een nummer dat gedragen wordt door het geruststellende gezoem van klankschalen. Maar Richard Youngs dankt zijn faam mede aan veranderlijkheid, en zodoende sluit hij dit album af met een Skullflower-achtige gitaarnoisestorm, waarover hij een romantische mantra uitstort.

Voor zijn allereerste Amerikaanse tour (kort maar krachtig) stelde Ba Da Bing Records ook nog No Retreat In Comfort samen, een prachtige verzameling onuitgebrachte nummers die het beste van Youngs laten horen. Het grijpt soms terug naar de eerdere albums, met akoestische nummers als Empty Man, maar laat ook de DIY elektronica horen dat zijn muziek vaak prettig oncomfortabel maakt. Het is bijna ondenkbaar dat deze compilatie met inspirerende nummers schijnbaar werd genegeerd door een welbekend label, zo gaat het verhaal. Hij nam deze nummers overigens op in niet meer dan een week, mijns inziens genoeg om het Amerikaanse publiek zijn hele discografie aan te laten schaffen.

Tenslotte wil ik South Voyager nog noemen, de eerste release van het Spaanse Atonal Industries. Met deze prachtig uitgevoerde lp met handgemaakte hoes kunnen we even helemaal tot rust komen. Met subtiele bliepjes en zacht gekraak begeleid hij zijn stem, die ons als vanzelf in een meditatieve toestand zingt. Tevens horen we een shakuhachi (Japanse fluit) voorbij komen, het zen-gehalte nog eens opwaarderend. Het is alweer het zesde album dit jaar van Youngs, en typerend voor hem klinkt geen enkele hetzelfde.

Zoals hij in dit interview met Ad Hoc verklaart ontstond de naam van Richard Youngs’ label No Fans Records mede omdat hij aanvoelde dat het moeilijk is om een toegewijde liefhebber te zijn van zijn werk. Dat kan ik beamen. Niet vanwege zijn soms moeilijke muziek, maar omdat het ieder jaar weer een hele opgave is alles van de beste man in huis te halen. Ook in 2013 gooit hij zijn reputatie geenszins te grabbel. Nee, zes albums in een jaar is niet teveel van het goede. Alleen begint zijn onvoorspelbaarheid wel wat voorspelbaar te worden…

Continue Reading
Muziek

2x Richard Youngs

Nee, dit is geen beknopte samenvatting van mijn eerdere bericht, in augustus vorig jaar. Richard Youngs is écht een artiest die meerdere platen per jaar kan uitbrengen en daarnaast telkens weer iets bijzonders weet te creëren, bijzonder genoeg om er opnieuw over te typen. Core To The Brave en Amaranthine zijn mijn laatste aanwinsten met Youngs’ naam erop.

Core To The Brave komt uit bij Root Strata en valt vrijwel direct op door zijn agressiviteit. Zware bassen, gitaarloops voorzien van veel distortion en uit de maat springende beats brengen de luisteraar volledig uit balans. En dan is daar die onmiskenbare stem die iedereen weer met beide benen op de grond zet. Zoals altijd weet Youngs zijn voordracht feilloos op de goede momenten in te passen, een vooraf onmogelijk geachte symbiose vormend. Toch staat Core To The Brave ver af van zijn relatief brave folk-achtige of electro-pop albums, waar hij zijn status voor een groot deel aan heeft te danken. De doommetal van We Are The Messengers of het venijnige Forever Hills Of Everyday zetten de luidsprekers op scherp. Een meesterlijk bruut album.

Met Amaranthine bewijst Richard Youngs dat je kunt blijven vernieuwen en tegelijkertijd je eigen stijl kunt behouden. Deze lp op Mie Music omschrijven als een percussie-gedreven free jazz plaat met de stem in plaats van een gierende sax, komt misschien nog het meest in de buurt. Opnieuw wordt er veel gevraagd van de luisteraar. De drums vormen weliswaar de fundering, meedogenloze gitaarfeedback en een zes minuten durende solo op de skakuhachi zijn zomaar elementen die kunnen opduiken in de vier nummers die Amaranthine telt. State I’m In (California) is een nummer dat herinneringen oproept aan martial neo-folk uit de jaren negentig, dat fans van het eerste uur zeker zal aanspreken. Toch is Amaranthine bovenal een album waarop Richard Youngs zijn eigen grenzen van de avant-garde verlegt, zonder identiteit te verliezen.

Twee platen zo vroeg in het jaar geeft goede moed voor de Richard Youngs-verzamelaar. Afvragen of de volgende ook weer de moeite waard zal zijn, is niet aan de orde. Dat bewijst hij al een jaar of twintig.

Continue Reading
Muziek

3x Richard Youngs

Het blijft een lastig te volgen muzikant, die Richard Youngs. Maar voor een verzamelaar als ik zorgt hij ook voor een heerlijke uitdaging. Drie verschillende releases binnen een maand tijd is namelijk geen uitzondering, zo is afgelopen maand gebleken. Eerder dit jaar prees ik op site al Atlas Of Hearts en een split 10” met Annelies Monseré.

Jagjaguwar is een beetje het thuislabel geworden van Youngs, waarop we minstens één keer per jaar een release mogen verwelkomen. Dit jaar is dat Amplifying Host, een album dat de elektronica op de voorganger op dit label (Beyond The Valley Of Ultrahits) verder achter zich laat dan je zou verwachten, en eerder terugkeert naar de bluesgeïnfecteerde folk van pakweg zeven jaar terug. De gitaar is als zodanig terug te horen, en wordt nu eens een keer niet tot microscopisch kleine details ontleedt. Die ogenschijnlijk simpele begeleiding, waarin ook drummer Damon Krukowski (Galaxie 500) een bescheiden rol speelt, leidt de aandacht in de eerste instantie af van wat Youngs’ platen zo bijzonder maken. Zijn manier van zingen lijkt soms willekeurig en expres buiten de door de instrumenten gebaande paden te treden, maar in werkelijkheid zijn de twee elementen onlosmakelijk met elkaar verbonden, zij het met een dunne draad. Op Amplifying Host daagt hij zichzelf constant uit om met zijn door arpeggio’s gevormde, abstracte stem te reageren op de muziek en andersom. Zeker niet altijd gemakkelijk voor de luisteraar, tenzij een geduldig type. Want Youngs levert met dit album wederom een prachtig gedetailleerd werk af, dat met de afsluiter This Is The Music zijn hele oeuvre lijkt te willen concluderen met de woorden “This is the time of fulfillment”.

Richard Youngs – Tessallations

Gelukkig is Richard Youngs nog niet aan het einde van zijn inmiddels meer dan twintig jaar durende carrière. I Dream Of Mezzanine / Cloudplanes zou zijn veertigste soloalbum kunnen zijn, talrijke samenwerkingen niet meegerekend. Maar eigenlijk is iedereen de tel allang kwijtgeraakt, vermoed ik. In ieder geval heeft het kleine label The Spring Press uit New York er behoorlijk werk van gemaakt. Een prachtige foto van Tierney Gearon siert de hoes, met de artiest en titel in reliëf gedrukte gouden letters. De pikzwarte kleur van de 200 grams plaat vertelt dat we hier met “virgin” vinyl te maken hebben, geperst zonder bijmening van oud, hergebruikt vinyl. Dat kwaliteitskenmerk is één van de redenen dat ik I Dream Of Mezzanine / Cloudplanes in huis heb gehaald. Vanzelfsprekend scheppen deze aspecten hooggespannen verwachtingen voor de muziek. Die worden helaas niet geheel waargemaakt. Op beide zijden experimenteert Youngs met lo-fi elektronica als tegenhanger voor zijn zuchtende en steunende vocalen, vervormd door de pitchshifter, soms woordeloos, soms eindeloos zinnen herhalend. Vooral in I Dream Of Mezzanine ontaart die combinatie niet zelden in een chaos, met broken beats uit een goedkoop klinkende drumcomputer en allerlei schijnbaar willekeurige clicks & cuts. Zeker geen onbekend terrein voor Youngs, maar het mist hier zijn uitwerking. Op de kant van Cloudplanes gaat hij meer bedeesd te werk, en dat heeft een hypnotiserend effect. Dit nummer klinkt meer naar onze hoopvolle verwachtingen, maar weet het onbevredigde gevoel niet geheel te compenseren. Aan de andere kant weet je nooit wat je van Richard Youngs kan verwachten, en dat maakt hem ook zo bijzonder.

De Amerikaanse singer-songwriter Simon Joyner bracht in het verleden enkele albums uit op het eerder genoemde Jagjaguwar en runde een platenlabel genaamd Sing, Eunuchs! Records. Die laatste hobby bleek echter financieel niet haalbaar en het label stopte nog in de vorige eeuw. Joyner heeft echter een nieuwe manier gevonden om muziek aan de man te brengen. Samen met Ben Goldberg (Ba-Da-Bing Records) startte hij de Grapefruit Record Club, waar het gelimiteerde vinyl alleen verkrijgbaar is via een exclusief abonnement. Eén van de vier artiesten die dit jaar meedelen in het project is Richard Youngs, met Long White Cloud. Het is een album geïnspireerd door zijn rondreis op de twee eilanden van Nieuw-Zeeland, en als zodanig ook opgedeeld in een noord- en zuidkant. Na een a capella intro op het noordelijkste puntje wordt al snel duidelijk dat Youngs hier een volksverhaal wil vertellen, het verhaal van zijn reis: de mensen, geschiedenis, natuur en landschap van het land. Daar heeft hij weinig middelen voor nodig. Zijn altijd bijzondere stem wordt in dit geval begeleid door hoofdzakelijk de akoestische gitaar of piano (in Big Waves Of An Actual Sea), alsof hij bij een laat kampvuur liedjes uit zijn mouw schudt. Het experiment blijft – relatief gezien – achterwege. De nummers klinken poppy vergeleken met zijn andere werken en Long White Cloud zou daardoor kunnen doorgaan voor een echt singer-songwriter album. De zuidkant is echter een stuk ruwer, en de zang lijkt een bezwerend ritueel van de Maori’s te willen nabootsen. Een zin als Rotor-Manga-Papa-Maru bijvoorbeeld, blijft maar in je hoofd hangen. Het hoogtepunt is afsluiter Mountains Into Outer Space, waarop Youngs zowel de gitaar als zijn stem (door middel van echo) meer ruimte geeft. En dat in wat een rommelige opname mag heten, want Long White Cloud is live opgenomen in een kast op een 4-track recorder, in de lo-fi sfeer van kiwipop eind jaren negentig. En dat hoor je.

Richard Youngs – Rotor-Manga-Papa-Maru

Twee uit drie, dan sta je nog steeds op winst, toch? Eigenlijk gelden dat soort scores niet bij Richard Youngs. Elke stukje van zijn discografie is er één met een achterliggende gedachte, en niet op kwantiteit gericht. Hij behoort tot mijn favoriete artiesten omdat hij op eigenzinnige en onvoorspelbare wijze zijn stem dan wel muziek op zoveel verschillende wijzen profileert, en dat ook aan het publiek laat horen, wetende dat het niet in ieders straatje gaat passen. Om die reden alleen al vind ik de aanschaf van alles met zijn naam erop gerechtvaardigd. Hopelijk kan ik die smoes dit najaar nog steeds gebruiken; dan komt er weer een album uit op het Root Strata label…

Continue Reading